Tình hình kinh tế - xã hội 9 tháng đầu năm 2016

Thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh 9 tháng đầu năm 2016 trong điều kiện có nhiều khó khăn, thách thức cả khách quan lẫn chủ quan. Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự nổ lực của các nhà đầu tư, cộng đồng doanh nghiệp và các tầng lớp dân cư nên tình hình kinh tế - xã hội nhìn chung vẫn ổn định với những kết quả chủ yếu như sau:

         1. Tài chính, ngân hàng

         1.1. Thu - chi ngân sách Nhà nước

         Tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn toàn tỉnh tính đến 31/8/2016 đạt 7.294,7 tỷ đồng, bằng 82,68% so với cùng kỳ năm trước và bằng 52,13% so với dự toán năm, trong đó: Thu nội địa đạt 3.171,7 tỷ đồng, bằng 78,05% so với cùng kỳ năm trước và bằng 45,35% dự toán năm; thu hải quan đạt 1.480,8 tỷ đồng, bằng 36,26% so với cùng kỳ năm trước và bằng 21,15% dự toán năm. Trong khi chưa phát sinh thêm các nguồn thu mới thì các nguồn thu cao của năm trước như: Thu hải quan, phí môi trường, thuế tài nguyên...lại sụt giảm mạnh so với cùng kỳ. Mặc dù cấp ủy, chính quyền cũng như các ngành chức năng đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng thu ngân sách nhưng do điều kiện khó khăn chung của nền kinh tế, sản xuất kinh doanh trên địa bàn phát triển chậm nên thu ngân sách Nhà nước đang gặp nhiều khó khăn. Thời gian tới cần phải chỉ đạo quyết liệt hơn và khai thác tối đa các nguồn thu trên địa bàn nhằm thực hiện đạt mức cao nhất kế hoạch thu ngân sách Nhà nước trong năm 2016.  

         Tổng chi ngân sách địa phương trên địa bàn tính đến ngày 31/8/2016 đạt 11.071,1 tỷ đồng, bằng 86,62% so với cùng kỳ năm trước và bằng 64,1% so với dự toán năm, trong đó: Chi ngân sách Nhà nước đạt 6.976,6 tỷ đồng, bằng 84,51% so với cùng kỳ năm trước, cụ thể một số khoản chi như sau: Chi đầu tư phát triển 2.586,6 tỷ đồng, bằng 70,5% so với cùng kỳ; chi thường xuyên 4.387 tỷ đồng, bằng 95,65% so với cùng kỳ. Nhìn chung, mặc dù việc điều hành và thực hiện dự toán chi NSĐP cơ bản đảm bảo. Tuy nhiên, do nguồn thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn đạt thấp nên cân đối chi cũng gặp những khó khăn nhất định.

         1.2. Hoạt động ngân hàng

         9 tháng đầu năm 2016, Ngân hàng Nhà nước tỉnh tiếp tục triển khai và chỉ đạo thực hiện kịp thời các chủ trương, cơ chế chính sách mới của Nhà nước và của Ngành đến các tổ chức tín dụng nên hoạt động ngân hàng trên địa bàn trong thời gian qua vẫn ổn định.

- Diễn biến thị trường tiền tệ: Tình hình huy động vốn và cho vay trong 9 tháng đầu năm 2016 diễn ra sôi động. Các tổ chức tín dụng trên địa bàn nghiêm túc chấp hành các quy định về điều hành lãi suất của Thống đốc NHNN, không có hiện tượng cạnh tranh không lành mạnh, vượt trần. Lãi suất huy động dưới 6 tháng bình quân dưới 5,5%/năm; lãi suất huy động từ 6 tháng đến dưới 12 tháng bình quân từ trên 5,5% đến 7,2%/năm; lãi suất huy động trên 12 tháng bình quân từ trên 7,2% đến 8%/năm. Lãi suất cho vay ngắn hạn 7%/năm đối với 5 nhóm lĩnh vực ưu tiên; ngắn hạn đối với các nhóm không ưu tiên từ 7,5 đến 10%/năm (cho vay thỏa thuận); trung, dài hạn từ 9,5% đến 11%/năm. Hoạt động mua bán, kinh doanh ngoại tệ và vàng trên địa bàn diễn ra bình thường, các tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm túc các quy định về niêm yết, tỷ giá.

- Công tác huy động vốn: Tổng nguồn vốn huy động và quản lý tại địa bàn đến 31/8/2016 đạt 32.243 tỷ đồng, tăng 5,21% so với đầu năm. Trong đó: VND chiếm 95,51%, ngoại tệ chiếm 4,49%. Mức tăng tháng sau so với tháng trước như sau: Tháng 01 tăng 1,18%, tháng 2 giảm 0,27%, tháng 3 tăng 2,42%, tháng 4 giảm 0,25%, tháng 5 giảm 0,03%, tháng 6 tăng 1,78%, tháng 7 giảm 0,42% và tháng 8 tăng 1,25%. Nguồn vốn huy động 9 tháng đầu năm tăng trưởng thấp, nhưng nguồn vốn huy động tiết kiệm của dân cư vẫn tăng trưởng tốt (tăng 9,14%) phản ánh lãi suất huy động vẫn hấp dẫn được người dân trong việc gửi tiền vào ngân hàng. Nguồn vốn giảm do tiền gửi các Tổ chức kinh tế và tiền gửi Kho bạc có xu hướng giảm trong đó tiền gửi các Tổ chức kinh tế giảm 10,68%, tiền gửi Kho bạc nhà nước giảm 11,20%.

Tính đến thời điểm 10/09/2016, Nguồn vốn trên địa bàn đạt 32.267 tỷ đồng, tăng 5,29% so với đầu năm. Ước đến 30/09/2016, Nguồn vốn huy động đạt 32.717 tỷ đồng, tăng 6,75 % so với đầu năm.

Cơ cấu nguồn vốn huy động đến thời điểm 31/8/2016: Kỳ hạn dưới 6 tháng chiếm 30,5%, từ 6 tháng đến 12 tháng chiếm 36,56% và từ 12 tháng trở lên chiếm 32,92% trong tổng nguồn vốn huy động. Nguồn vốn huy động trung, dài hạn có xu hướng tăng giúp cho ngân hàng chủ động hơn trong công tác cho vay.

- Cho vay nền kinh tế: Với nỗ lực thúc đẩy tăng trưởng tín dụng trên toàn địa bàn, các TCTD đã áp dụng đồng loạt nhiều giải pháp nhằm nới lỏng hoạt động cho vay nhờ đó dư nợ của các TCTD tăng tương đối mạnh so với đầu năm. Đặc biệt, gói tín dụng hỗ trợ xây dựng nhà ở được triển khai có hiệu quả đã tạo điều kiện cho đối tượng có thu nhập thấp tiếp cận với gói lãi suất ưu đãi, góp phần cải thiện đời sống người dân, đồng thời kích thích các lĩnh vực khác phát triển.

Doanh số cho vay 8 tháng đầu năm 2016 đạt 34.402 tỷ đồng, tăng 15% so với cùng kỳ năm 2015. Tổng dư nợ cho vay đến 31/8/2016 là 29.824 tỷ đồng, tăng 11,15% so với đầu năm. Mức tăng tháng sau so với tháng trước như sau: Tháng 01 tăng 1,25%, tháng 2 giảm 0,92%, tháng 3 tăng 2,64%, tháng 4 tăng 1,88%, tháng 5 tăng 1,22%, tháng 6 tăng 2,08%, tháng 7 tăng 1,32% và tháng 8 tăng 1,24%.Ước tính đến ngày 30/9/2016 tổng dư nợ đạt 30.255 tỷ đồng, tăng 12,76% so với đầu năm.

Phân theo tình trạng tài sản đảm bảo: Dư nợ vay đảm bảo bằng tài sản chiếm 63,67%; dư nợ cho vay không có bảo đảm bằng tài sản (tín chấp) chiếm 36,33% tổng dư nợ.

Hoạt động tín dụng 9 tháng đầu năm 2016 tăng trưởng khá với mức lãi suất cho vay tương đối thấp đã tạo điều kiện cho người dân tiếp cận được nguồn vốn để phát triển sản xuất kinh doanh, nâng cao đời sống. Dư nợ của các nhóm ưu tiên tính đến 31/8/2016 là 14.830 tỷ đồng, chiếm 49,72% tổng dư nợ, tăng 3,44% so với đầu năm, trong đó: Cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa giảm 7,58%, cho vay lĩnh vực nông nghiệp nông thôn tăng 5,61% và lĩnh vực xuất khẩu và phục vụ xuất khẩu tăng 31,34%.

    - Kết quả tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp: Các TCTD tiếp tục cho vay hỗ trợ lãi suất theo các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ và của UBND tỉnh, đến 31/8/2016 cho vay theo: Quyết định 68/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về giảm tổn thất sau thu hoạch, Quyết định 23/2014/QĐ-UBND từ nguồn XDNTM , Quyết định số 03/2013/QĐ-UBND, số 14/2015/QĐ-UBND từ nguồn ngân sách tỉnh đạt 730 tỷ đồng, đối với 2.774 khách hàng, số lãi đã và sẽ hỗ trợ khách hàng là hơn 64,84 tỷ đồng. Dư nợ theo các quyết định hỗ trợ lãi suất đạt 2.460 tỷ đồng. Đã thực hiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ, điều chỉnh kỳ hạn nợ cho 1.477 khách hàng với dư nợ được cơ cấu, điều chỉnh kỳ hạn là 209 tỷ đồng.

Các TCTD đã thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho ngư dân trong vụ cá biển chết tại Hà Tĩnh. Tính đến ngày 31/8/2016, tổng số dư nợ được cơ cấu lại là 69,1 tỷ đồng của 304 khách hàng; tổng số dư nợ được miễn giảm lãi vay là 159,05 tỷ đồng, số tiền lãi được miễn giảm là 0,91 tỷ đồng với 317 khách hàng được miễn giảm lãi. Bên cạnh đó, tiếp tục hướng dẫn khách hàng lập phương án sản xuất kinh doanh, xem xét cho vay để hỗ trợ ngư dân tiếp tục sản xuất kinh doanh hoặc chuyển đổi ngành nghề. Theo báo cáo của các ngân hàng, đến thời điểm báo cáo có 5 ngân hàng thực hiện cho vay mới gồm: Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Hà Tĩnh, Ngân hàng Công thương, Ngân hàng CSXH tỉnh, Ngân hàng NNPTNT, Ngân hàng ACB, đã cho vay đối với 1.320 khách hàng với doanh số cho vay mới là 50,06 tỷ đồng.

- Chất lượng tín dụng: Nợ đủ tiêu chuẩn (nhóm 1) đạt 28.822 tỷ đồng, chiếm 96,64% tổng dư nợ, tăng 10,8% so với đầu năm; nợ cần chú ý (nhóm 2) là 538 tỷ đồng, chiếm 1,8% tổng dư nợ, tăng 27,15% so với đầu năm; nợ xấu (từ nhóm 3 đến nhóm 5) là 433 tỷ đồng, chiếm 1,56% tổng dư nợ. Các Ngân hàng trên địa bàn đã chú trọng phân tích thực trạng các khoản nợ xấu, nợ có rủi ro tiềm ẩn, đánh giá khả năng thu hồi, thực hiện các giải pháp thu hồi nợ và tăng cường chỉ đạo để nâng cao chất lượng tín dụng; thực hiện kiểm soát chặt chẽ quy mô và chất lượng tín dụng.     

- Công tác thanh toán, tiền tệ - kho quỹ, phát triển mạng lưới dịch vụ ngân hàng: Các dịch vụ ngân quỹ, thanh toán tiếp tục được đẩy mạnh, đảm bảo độ chính xác cao và an toàn. Công tác phát hiện và xử lý tiền giả, việc phối hợp với các cơ quan chức năng trong đấu tranh phòng chống và ngăn ngừa tiền giả đặc biệt được quan tâm và thực hiện theo đúng các quy định. Công tác kiểm tra, giám sát tình hình hoạt động của máy ATM, POS được chú trọng và thực hiện nghiêm túc Thông tư 36 của Thống đốc, đảm bảo phục vụ tốt nhất cho người dân trong quá trình sử dụng dịch vụ ngân hàng.

         2. Đầu tư và xây dựng

        - Vốn đầu tư phát triển: Tổng số vốn đầu tư phát triển trên địa bàn 9 tháng đầu năm 2016 ước đạt 33.072 tỷ đồng, bằng 48,01% so với cùng kỳ năm 2015, trong đó: Vốn Nhà nước ước đạt 4.742 tỷ đồng, bằng 93,73%, chiếm tỷ trọng 14,34% tổng vốn; vốn ngoài Nhà nước ước đạt 8.273 tỷ đồng, bằng 117,63%, chiếm tỷ trọng 25,02% tổng vốn; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ước đạt 20.057 tỷ đồng, bằng 35,31%, chiếm tỷ trọng 60,64% tổng vốn.

         Tổng số vốn đầu tư phát triển 9 tháng đầu năm 2016 phân theo khoản mục đầu tư: Vốn đầu tư xây dựng cơ bản ước đạt 30.868 tỷ đồng, chiếm 93,34% tổng vốn, bằng 47,3% so với cùng kỳ năm trước; các khoản mục đầu tư khác ước đạt 2.204 tỷ đồng, chiếm 6,66% tổng vốn, bằng 60,63% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, xét về cơ cấu nguồn vốn và cơ cấu đầu tư thì vốn đầu tư phát triển trên địa bàn Hà Tĩnh 9 tháng đầu năm 2016 chủ yếu vẫn là nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (chiếm 60,64% tổng vốn) và chủ yếu được đầu tư cho xây dựng cơ bản (chiếm 93,34% tổng vốn). Tuy nhiên, tổng số vốn đầu tư phát triển trên địa bàn 9 tháng đầu năm 2016 đã giảm mạnh so với cùng kỳ năm 2015 với mức giảm 51,99%, tương đương giảm 35.819 tỷ đồng. Trong đó giảm mạnh nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (giảm 64,69%) mà chủ yếu là vốn đầu tư thuộc Dự án Khu liên hợp gang thép và cảng Sơn Dương Formosa Hà Tĩnh. Nguyên nhân do hiện nay Dự án khu liên hợp gang thép và cảng nước sâu Sơn Dương Formosa Hà Tĩnh cơ bản đã hoàn thành và đi vào hoạt động sản xuất nên vốn đầu tư giảm mạnh so với cùng kỳ.

         - Xây dựng: Giá trị sản xuất ngành xây dựng 9 tháng đầu năm 2016 theo giá hiện hành ước đạt 19.809,2 tỷ đồng, bằng 55,13% so với cùng kỳ năm 2015. Như vậy, hoạt động sản xuất ngành xây dựng 9 tháng đầu năm 2016 cũng đã giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước (giảm 44,87%). Các công trình dự án đầu tư từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước được rà soát và bố trí vốn kịp thời hơn, nguồn vốn tín dụng dễ tiếp cận, giá cả vật liệu xây dựng tương đối ổn định...Tuy nhiên, kết quả sản xuất ngành xây dựng những năm gần đây tăng cao chủ yếu là thực hiện thi công các hạng mục công trình của Dự án Khu liên hợp gang thép và cảng Sơn Dương làm giảm giá trị sản xuất ngành xây dựng.

         3. Sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản

        3.1Nông nghiệp  

        - Sản xuất cây hàng năm: Trong tháng 9/2016, hoạt động sản xuất nông nghiệp chủ yếu tập trung thu hoạch lúa vụ Hè Thu. Do ảnh hưởng đợt mưa gió lớn từ 11-13/9/2016 đã làm nhiều diện tích lúa Hè Thu bị gãy đổ. Vì vậy, với phương châm "xanh nhà hơn già đồng" nên hiện nay các địa phương đang huy động lực lượng, máy móc thu hoạch nhanh gọn lúa Hè Thu, phấn đấu hoàn thành trước ngày 25/9/2016.

        Tổng diện tích gieo trồng cây hàng năm toàn tỉnh năm 2016 ước đạt 160.194 ha, bằng 101,55% (tăng 2.439 ha) so với cùng kỳ năm 2015. Trong đó, cây lương thực có hạt ước đạt 113.019 ha, chiếm 70,55% tổng diện tích gieo trồng cây hàng năm, bằng 102,31% (tăng 2.547 ha) so với cùng kỳ năm 2015.

        Diện tích gieo cấy lúa cả năm ước đạt 103.384 ha, bằng 101,61% (tăng 1.636 ha) so với năm trước, trong đó: Diện tích gieo cấy lúa Đông Xuân đạt 58.196 ha, bằng 100,47% (tăng 275 ha); diện tích gieo cấy lúa Hè Thu sơ bộ đạt 43.997 ha, bằng 104,8% (tăng 2.017 ha) và diện tích gieo cấy lúa vụ Mùa ước đạt 1.191 ha, bằng 64,48% (giảm 656 ha). Với những điều kiện rất thuận lợi cả về tự nhiên cũng như hệ thống chính sách phát triển sản xuất nông nghiệp được các cấp, các ngành tích cực triển khai thực hiện nên diện tích gieo cấy lúa vụ Đông Xuân và cả vụ Hè Thu năm 2016 đều tăng so với cùng kỳ. Nguyên nhân tăng do bên cạnh việc các địa phương đang tiến hành đo đạc lại diện tích thì một nguyên nhân có ảnh hưởng lớn đến kết quả sản xuất nông nghiệp đó là điều kiện thời tiết thuận lợi nên đã khai thác tối đa diện tích đất thường bị khô hạn để sản xuất. Nguyên nhân làm cho diện tích gieo cấy lúa vụ Mùa giảm là do hiệu quả kinh tế từ sản xuất lúa vụ Mùa thấp. Mặt khác, năm nay vụ Hè Thu gieo cấy chậm hơn so với năm trước, cùng với đó là nguồn nước tưới được đảm bảo nên một số diện tích gieo cấy lúa vụ Mùa đã được chuyển sang gieo cấy vụ Hè Thu.

        Năng suất lúa cả năm ước tính đạt 52,0 tạ/ha, so với năm trước bằng 101,45% (tăng 0,74 tạ/ha), trong đó: Năng suất lúa vụ Xuân năm 2016 đạt 56,48 tạ/ha, so với cùng kỳ năm trước bằng 104,54% (tăng 2,45 tạ/ha); vụ Hè Thu sơ bộ đạt 46,78 tạ/ha, so với cùng kỳ năm trước bằng 96,31% (giảm 1,79 tạ/ha) và vụ Mùa ước đạt 25,76 tạ/ha, so với cùng kỳ năm trước bằng 101,43% (tăng 0,36 tạ/ha). Nguyên nhân làm cho năng suất lúa vụ Hè Thu giảm so với cùng kỳ là do ảnh hưởng của bão số 4 gây mưa lớn trên địa bàn đã làm cho khoảng 6 ngàn ha lúa bị ngập úng, đỗ ngã ảnh hưởng đến năng suất.

        Sản lượng lúa cả năm 2016 ước tính đạt 537.568 tấn, bằng 103,08% (tăng 16.055 tấn) so với năm trước. Trong đó: Sản lượng lúa vụ Xuân đạt 328.677 tấn, bằng 105,04% (tăng 15.758 tấn); sản lượng lúa vụ Hè Thu sơ bộ đạt 205.823 tấn, bằng 100,94% (tăng 1.920 tấn) và sản lượng lúa vụ Mùa ước tính đạt 3.068 tấn, bằng 65,4% (giảm 1.623 tấn) so với cùng kỳ năm trước.

        Diện tích ngô cả năm ước đạt 9.635 ha, bằng 110,44% (tăng 911 ha) so với năm trước, trong đó: Diện tích ngô vụ Đông đạt 3.974 ha, bằng 107,73% (tăng 285 ha); diện tích ngô vụ Xuân đạt 3.929 ha, bằng 105,08% (tăng 190 ha) và diện tích ngô vụ Thu Mùa ước đạt 1.732 ha, bằng 133,64% (tăng 436 ha). Với năng suất ngô cả năm ước tính đạt 36,79 tạ/ha, bằng 99,74% (giảm 0,1 tạ/ha) so với năm trước. Sản lượng ngô cả năm ước tính đạt 35.443 tấn, bằng 110,16% (tăng 3.268 tấn) so với cùng kỳ năm trước. Điều kiện thời tiết thuận lợi cùng với việc đưa các giống ngô có năng suất cao vào sản xuất nên năm 2016 tuy năng suất có giảm nhẹ nhưng kết quả sản xuất cây ngô vẫn tăng cả về diện tích và sản lượng so với cùng kỳ năm trước.

        Kết quả sản xuất một số loại cây hàng năm khác thiếu ổn định cả về diện tích và năng suất so với cùng kỳ năm trước, cụ thể: Cây khoai lang diện tích ước đạt 4.746 ha, bằng 85,1% (giảm 831 ha), năng suất ước đạt 64,53 tạ/ha, bằng 104,27% (tăng 2,64 tạ/ha), sản lượng ước đạt 30.625 tấn, bằng 88,73% (giảm 3.890 tấn); cây sắn diện tích ước đạt 3.101 ha, bằng 75,84% (giảm 988 ha), năng suất ước đạt 137,36 tạ/ha, bằng 86,07% (giảm 22,24 tạ/ha), sản lượng ước đạt 42.595 tấn, bằng 65,27% (giảm 22.663 tấn); cây lạc diện tích ước đạt 15.484 ha, bằng 96,98% (giảm 483 ha), năng suất ước đạt 24,8 tạ/ha, bằng 107,21% (tăng 1,67 tạ/ha), sản lượng ước đạt 38.395 tấn, bằng 103,97% (tăng 1.466 tấn); cây rau các loại diện tích ước đạt 10.710 ha, bằng 106,51% (tăng 655 ha), năng suất ước đạt 65,23 tạ/ha, bằng 98,69% (giảm 0,87 tạ/ha), sản lượng ước đạt 69.864 tấn, bằng 105,11% (tăng 3.399 tấn); cây đậu các loại diện tích ước đạt 8.151 ha, bằng 97,56% (giảm 204 ha), năng suất ước đạt 9,05 tạ/ha, bằng 94,05% (giảm 0,57 tạ/ha), sản lượng ước đạt 7.375 tấn, bằng 91,75% (giảm 663 tấn).

        Với kết quả trên có thể nhận thấy, mặc dù trong thời gian qua đã áp dụng các tiến bộ khoa học kỷ thuật, chuyển đổi mùa vụ, thay đổi bộ giống vào trong sản xuất trồng trọt và đã đưa lại hiệu quả tích cực. Tuy nhiên, yếu tố điều kiện thời tiết có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả sản xuất các loại cây trồng hàng năm. Năm 2016, đầu vụ gieo trồng điều kiện thời tiết thuận lợi nên sản xuất tăng về diện tích. Đến kỳ thu hoạch vụ Xuân điều kiện thời tiết vẫn thuận lợi nên năng suất tăng, còn vụ Hè Thu đến kỳ thu hoạch gặp điều kiện thời tiết bất lợi đã làm cho năng suất giảm đáng kể. Các loại cây trồng hàng năm khác thiếu ổn định cả về diện tích cũng như năng suất. Vì vậy, tổng sản lượng lương thực có hạt năm 2016 ước đạt 573.011 tấn, bằng 103,49% (tăng 19.323 tấn) so với năm 2015. Với giá đầu ra sản phẩm trồng trọt nhìn chung vẫn giữ ổn định thì hiệu quả từ sản xuất trồng trọt đóng góp vào tăng trưởng kinh tế chung của tỉnh vẫn rất hạn chế, chưa có bước đột phá.

         - Sản xuất cây lâu năm: Bên cạnh sản xuất cây hàng năm thì việc chăm sóc và trồng mới các loại cây lâu năm cũng đã được quan tâm thực hiện. Tổng diện tích cây lâu năm hiện có ước tính là 25.376 ha, bằng 110,95% (tăng 2.504 ha) so với cùng kỳ năm trước, trong đó: Tổng diện tích cây ăn quả ước tính là 11.767 ha, bằng 113,42% (tăng 1.392 ha); diện tích cây cao su ước tính là 10.415 ha, bằng 103,44% (tăng 346 ha); diện tích chè búp và chè xanh ước tính là 2.534 ha, bằng 93,4% (giảm 179 ha). Diện tích và sản lượng một số loại cây ăn quả đạt được như sau: Diện tích cam ước tính là 3.675 ha, bằng 133,44% (tăng 921 ha) với sản lượng cam ước đạt 7.202 tấn, bằng 101,98% (tăng 140 tấn); diện tích chanh ước tính là 1.051 ha, bằng 101,35% (tăng 14 ha) với sản lượng chanh ước đạt 7.310 tấn, bằng 105,79% (tăng 400 tấn); diện tích bòng, bưởi ước tính là 1.622 ha, bằng 112,02% (tăng 174 ha) với sản lượng bòng, bưởi ước đạt 9.704 tấn, bằng 104,58% (tăng 425 tấn); diện tích chuối ước tính là 2.077 ha, bằng 105,01% (tăng 99 ha) với sản lượng chuối ước đạt 15.841 tấn, bằng 106,14% (tăng 916 tấn) so với cùng kỳ năm trước.

        - Tình hình sâu bệnh đối với cây trồng: 9 tháng đầu năm 2016, các đối tượng sâu bệnh gây hại trên cây trồng diễn biến ở mức độ dưới bình thường, đặc biệt là vụ Hè Thu. Với sự vào cuộc tích cực của các cơ quan chuyên môn và bà con nông dân trong công tác phòng, trừ sâu bệnh nên nhìn chung thiệt hại do sâu bệnh gây ra đối với sản xuất trồng trọt trong thời gian qua là không lớn.

        - Chăn nuôi: Tình hình chăn nuôi gia súc, gia cầm và chăn nuôi khác trên địa bàn vẫn ổn định và tiếp tục có sự phát triển khá. Đàn trâu được duy trì, tăng nhanh đàn bò, lợn và gia cầm. Dự ước số lượng đàn vật nuôi hiện có so với cùng kỳ năm trước như sau: Đàn trâu 85.346 con, bằng 105,9% (tăng 4.752 con) với sản lượng xuất chuồng 9 tháng đầu năm 2016 ước đạt 3.396 tấn, bằng 102,88% (tăng 95 tấn). Tổng đàn bò toàn tỉnh ước tính hiện có 237.418 con, bằng 130,09% (tăng 54.918 con) với sản lượng xuất chuồng 9 tháng đầu năm 2016 ước đạt 12.366 tấn, bằng 187,88% (tăng 5.784 tấn). Tổng đàn lợn ước tính hiện có 485.848 con, bằng 103,84% (tăng 17.948 con) với sản lượng lợn hơi xuất chuồng 9 tháng đầu năm 2016 ước đạt 65.527 tấn, bằng 112,36% (tăng 7.208 tấn). Tổng đàn gia cầm ước tính hiện có 8.341 ngàn con, bằng 131,27% (tăng 1.987 ngàn con) với sản lượng gia cầm 9 tháng đầu năm 2016 ước đạt 10.935 tấn, bằng 113,05% (tăng 1.262 tấn).

        Nhìn chung tình hình chăn nuôi trên địa bàn tiếp tục có sự phát triển đáng kể, tăng cả về số lượng cũng như chất lượng. Các dự án chăn nuôi với quy mô lớn trên địa bàn vẫn duy trì đảm bảo các chu kỳ tái đàn sau khi xuất bán sản phẩm. Sự phát triển của ngành chăn nuôi trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua đã có những đóng góp tích cực trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nội ngành nông nghiệp cũng như góp phần mang lại nhưng hiệu quả đối với người sản xuất. Tuy nhiên, để ngành chăn nuôi tiếp tục có sự phát triển bền vững thì đòi hỏi chúng ta cần phải quan tâm đến các vấn đề về quy hoạch cũng như ô nhiểm môi trường. 

         9 tháng đầu năm 2016, dịch bệnh lở mồm long móng đã xẩy ra trên địa bàn 21 xã của 10 huyện với tổng số gia súc mắc bệnh là 365 con (74 con trâu, 242 con bò và 49 con lợn). Đợt rét đậm, rét hại từ đầu năm cũng đã làm cho 208 con gia súc bị chết rét (15 con trâu, 80 con bò, 21 con bê, 32 con nghé, 58 con dê và 2 con hươu). Do làm tốt công tác khoanh vùng, dập dịch nên mặc dù có dịch bệnh xẩy ra đối với đàn vật nuôi nhưng đã được kiểm soát và không để lây lan thành các ổ dịch lớn, nhìn chung thiệt hại đối với ngành chăn nuôi do dịch bệnh gây ra trong thời gian qua là không lớn.

         Để góp phần hạn chế dịch bệnh đối với đàn vật nuôi, 9 tháng đầu năm 2016 đã tiến hành 2 đợt tiêm vắc xin phòng bệnh cho gia súc gia cầm. Đợt 1: Tiêm phòng lở mồm long móng cho đàn trâu, bò đạt 64% kế hoạch; bệnh tụ huyết trùng trâu, bò đạt 58% kế hoạch; dịch tả lợn đạt 40% kế hoạch; bệnh tụ huyết trùng lợn đạt 38% kế hoạch; tiêm phòng dại cho chó đạt 39,5% kế hoạch; tiêm phòng dịch cúm cho gia cầm đạt 10,05 kế hoạch. Đợt 2: Tiêm phòng lở mồm long móng cho đàn trâu, bò đạt 26,2% kế hoạch; bệnh tụ huyết trùng trâu, bò đạt 24,1% kế hoạch; dịch tả lợn đạt 14,3% kế hoạch; bệnh tụ huyết trùng lợn đạt 10,7% kế hoạch; tiêm phòng dịch cúm cho gia cầm đạt 1,31% kế hoạch. Tiêm vắc xin định kỳ cho gia súc, gia cầm chính là biện pháp chủ động, hữu hiệu nhất đối với công tác phòng chống dịch bệnh. Tuy nhiên, công tác tiêm phòng cho đàn vật nuôi ở Hà Tĩnh thực hiện vẫn còn đạt kết quả hạn chế, thiếu sự vào cuộc quyết liệt và đồng bộ giữa các cơ quan chuyên môn và người chăn nuôi nên kết quả thực hiện vẫn đạt thấp so với kế hoạch đặt ra.

        3.2. Lâm nghiệp

         - Trồng rừng và chăm sóc rừng: Diện tích trồng rừng tập trung 9 tháng đầu năm 2016 ước đạt 3.820 ha, bằng 102,47% (tăng 92 ha) so với cùng kỳ năm 2015. Trong đó: Diện tích trồng rừng sản xuất ước đạt 3.788 ha, bằng 102,3% tăng 85 ha; diện tích trồng rừng phòng hộ ước đạt 32 ha, bằng 128%, tăng 7 ha. Hiện nay công tác trồng rừng tiếp tục được quan tâm chỉ đạo với các chính sách phát triển kinh tế lâm nghiệp bằng việc giao đất vùng đồi núi gần dân và hỗ trợ vốn của chương trình bảo vệ và phát triển rừng bền vững giai đoạn 2011-2020. Thực hiện trồng rừng theo hướng thâm canh, chuyển hóa rừng trồng gỗ nhỏ sang trồng gỗ lớn nhằm tăng sản lượng gỗ rừng trồng và bảo vệ vốn rừng bền vững cho giai đoạn tiếp theo.

Công tác chăm sóc, nuôi dư­ỡng rừng tiếp tục đư­ợc chú trọng và đầu tư­ hợp lý, nhằm khôi phục diện tích bị nghèo kiệt. Tuy nhiên, 9 tháng đầu năm 2016, diện tích rừng được chăm sóc ước đạt 18.651 ha, bằng 83,16% (giảm 3.777 ha) và diện tích rừng được khoanh nuôi tái sinh ước đạt 16.450 ha, bằng 79,82% (giảm 4.160 ha) so với cùng kỳ năm 2015. Nguyên nhân do một số diện tích đã chuyển thành diện tích giao khoán bảo vệ nên không thuộc đối tượng thống kê vào nhóm này nữa.

Tiếp tục tăng cường chỉ đạo và đầu tư vốn cho công tác bảo vệ rừng phòng hộ, rừng đặc dụng đến tận hộ dân nhằm bảo vệ và phát triển rừng được ổn định, hạn chế cháy rừng, khai thác rừng và chặt phá rừng trái phép. Vì vậy, diện tích rừng được giao khoán bảo vệ 9 tháng đầu năm 2016 ước đạt 222.877 ha, bằng 111,32% (tăng 22.670 ha) so với cùng kỳ năm 2015.

         Số cây trồng phân tán 9 tháng đầu năm 2016 ước đạt 3.251 ngàn cây, bằng 105,69% (tăng 175 ngàn cây) so với cùng kỳ năm 2015. Các địa phương tham gia tích cực phong trào trồng cây xanh nhân các dịp lễ Tết. Mặt khác, thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, trên nhiều tuyến đường làng, ngõ xóm cũng đã được trồng cây xanh nên cũng đã góp phần làm tăng số cây trồng phân tán.

         9 tháng đầu năm 2016, ước tính đã ươm được 7.700 ngàn cây giống lâm nghiệp, bằng 110,68% (tăng 743 ngàn cây) so với cùng kỳ năm 2015. Năm 2016, thời tiết không nắng nóng gay gắt nên việc ươm giống và trồng rừng gặp rất nhiều thuận lợi. Hiện nay có 5 đơn vị có quy mô ươm giống cây lâm nghiệp lớn trên 1 triệu cây tập trung ở các huyện Cẩm Xuyên, Kỳ Anh, Hương Sơn, Hương Khê.

         - Khai thác lâm sản: Sản lư­ợng gỗ khai thác 9 tháng đầu năm 2016 ước đạt 183.001 m³, bằng 104,74% (tăng 8.283 m³) so với cùng kỳ năm 2015. Hiện nay, Nhà nước đã ban hành chính sách đóng cửa rừng để duy trì phát triển vốn rừng tự nhiên nên sản lượng gỗ được khai thác ở trên là gỗ rừng trồng. Một số huyện có sản lượng khai thác gỗ tăng như: Huyện Hương sơn tăng 15.200 m³, huyện Cẩm Xuyên tăng 8.396 m³, huyện Kỳ Anh tăng 7.403 m³...Bên cạnh đó có một số huyện sản lượng gỗ giảm như: Huyện Hương Khê giảm 4.307 m³ , huyện Vũ Quang giảm 13.582 m³...đây là những huyện có sản lượng gỗ rừng trồng lớn nhưng do một số diện tích rừng trồng đã khai thác, một số đến nay chưa đến tuổi khai thác nên sản lượng khai thác giảm.

         - Thiệt hại rừng: Trong 9 tháng đầu năm 2016, đã xẩy ra 16 vụ cháy rừng, bằng 88,89% (giảm 2 vụ), diện tích bị cháy ước thiệt hại 112,5 ha thuộc rừng trồng, bằng 155,39% (tăng 40,1 ha), giá trị thiệt hại ước 1.677 triệu đồng, bằng 48,06% (giảm 1.813 triệu đồng) so với cùng kỳ năm 2015. Số vụ cháy rừng xẩy ra ở huyện Hương Sơn 3 vụ, Đức Thọ 1 vụ, huyện Vũ Quang 4 vụ, Can Lộc 5 vụ, Hương Khê 1 vụ, Cẩm Xuyên 2 vụ. Mặc dù công tác phòng chống cháy rừng đã tập trung cao độ, song do thời tiết nắng nóng trong những tháng của quí II và đầu quý III năm 2016; cùng với thiếu sự cẩn trọng của người dân nên số vụ cháy rừng vẫn xẩy ra.

Trên cây thông thì sâu róm cũng đã phát sinh gây hại, mật độ 20-30con/cây, nơi cao 70-100 con/cây, cục bộ 200-300 con/cây, diện tích nhiễm 645ha, tập trung tại Hồng Lĩnh, Nghi Xuân, Thạch Hà...

         3.3. Thủy sản

         - Năng lực sản xuất: 9 tháng đầu năm 2016, tổng diện tích nuôi trồng thủy sản ước tính đạt 6.598 ha, bằng 105,86% (tăng 365 ha) so với cùng kỳ năm 2015. Một số huyện có diện tích nuôi trồng thủy sản tăng như: Thị xã Kỳ Anh tăng 103 ha, Thành phố Hà Tĩnh tăng 81 ha, Cẩm Xuyên tăng 37 ha... Toàn tỉnh hiện có 575 lồng bè nuôi trồng thuỷ sản, bằng 109,94% (tăng 52 cái) so với cùng kỳ năm trước. Một số huyện có số lượng lồng bè tăng như: Huyện Can Lộc tăng 39 cái, Lộc Hà tăng 41 cái, Hương Khê tăng 25 cái...bên cạnh đó một số huyện có số lồng bè giảm như: Thạch Hà giảm 97 cái, Thành phố Hà Tĩnh giảm 18 cái. Hiện nay các hộ nuôi lồng bè đang nhận chính sách hổ trợ 30 triệu đồng/hộ. Số lượng tàu thuyền khai thác hải sản có động cơ là 3.295 chiếc, bằng 91% (giảm 326 chiếc) so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân giảm là do một số tàu đánh bắt gần bờ công suất nhỏ hoạt động không hiệu quả và một số tàu bị hư hỏng không hoạt động nên chủ tàu chuyển sang nghề khác.

- Sản lượng: Tổng sản lượng nuôi trồng và khai thác thủy hải sản 9 tháng đầu năm 2016 ước đạt 31.353 tấn, bằng 87,5% (giảm 4.480 tấn) so với cùng kỳ năm 2015, trong đó:

         Sản lượng nuôi trồng thuỷ sản 9 tháng đầu năm 2016 ước đạt 9.561 tấn, bằng 92,13% (giảm 817 tấn) so với cùng kỳ năm 2015. Sản lượng giảm hơn so với cùng kỳ chủ yếu ở nước mặn, lợ do sự cố môi trường nước biển bị nhiểm chì nên mức tiêu thụ thủy sản từ tháng 4/2016 đến nay gặp khó khăn, các hộ nuôi nghêu ngao đến kỳ thu hoạch nhưng không tiêu thụ được. Sản lượng tôm ước đạt 2.595 tấn (giảm 105 tấn), sản lượng cá ước đạt 5.677 tấn (tăng 29 tấn) tăng chủ yếu là cá nước ngọt và sản lượng thủy sản khác ước đạt 1.289 tấn (giảm 741 tấn).

Sản lượng khai thác thuỷ hải sản 9 tháng đầu năm 2016 ước đạt 21.792 tấn, bằng 85,61% (giảm 3.663 tấn), trong đó sản lượng khai thác biển ước đạt 19.096 tấn (chiếm 87,63% tổng sản lượng khai thác), bằng 85,39% (giảm 3.266 tấn) so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù điều kiện thời tiết trên ngư trường tương đối thuận lợi nhưng do sự cố môi trường biển nên các tàu khai thác hải sản không hoạt động thường xuyên đã làm cho sản lượng hải sản khai thác đạt thấp so với cùng kỳ năm trước. Nhiều tàu, thuyền có công suất dưới 20 CV ít hoạt động từ đầu tháng 4/2016 đến nay, còn đội tàu công suất lớn đi biển dài ngày tuy sản lượng đánh bắt được tương đối lớn nhưng giá bán sản phẩm lại thấp nên hiệu quả sản xuất không cao.

           Sự cố môi trường biển xẩy ra đã ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế - xã hội của địa phương trong đó có hoạt động sản xuất thủy sản. Ngay sau khi nguyên nhân và đối tượng gây ra hậu quả cá chết hàng loạt ở 4 tỉnh Bắc Trung Bộ từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên - Huế được công bố, UBND tỉnh đã thành lập Hội đồng đánh giá thiệt hại từng bước khắc phục sự cố. Cùng với các chính sách đã được triển khai, UBND tỉnh tiếp tục ban hành Quyết định số 1822 ngày 1/7/2016 trong đó có các biện pháp hỗ trợ cho bà con ngư dân mua thẻ bảo hiểm thuộc hộ gia đình bị ảnh hưởng bởi sự cố, thời gian từ 1/7/2016 đến 30/6/2017; hỗ trợ việc chuyển đổi ngành nghề, khai thác hải sản hậu cần nghề cá, trong đó hỗ trợ đóng mới tàu cụ thể là: 600 triệu đồng cho các tàu 400CV trở lên, 400 triệu đồng cho các tàu từ 250 đến 400 CV và 200 triệu đồng cho các tàu từ 90 đến 250 CV. Đối với hậu cần nghề cá hỗ trợ xây dựng mới cơ sở sản xuất nước đá, hầm bảo quản sản phẩm khi đóng mới tàu dịch vụ hậu cần. Hỗ trợ 100% kinh phí đào tạo cấp chứng chỉ cho thuyền trưởng, máy trưởng và thuyền viên tàu cá. Hiện nay, các địa phương bị ảnh hưởng do sự cố môi trường biển đang dồn sức hoàn thành việc kê khai thiệt hại để tiến hành đền bù và hổ trợ cho người dân đảm bảo theo đúng kế hoạch. Với việc triển khai kịp thời các chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn cùng người dân do sự cố môi trường biển sẽ góp phần dần ổn định lại hoạt động sản xuất thủy sản trong thời gian tới.

         4. Sản xuất công nghiệp

        Chỉ số phát triển sản xuất công nghiệp tháng 9/2016 ước đạt 110,86% (tăng 10,86%) so với tháng trước và bằng 114,9% (tăng 14,9%) so với cùng kỳ năm trước, trong đó: Chỉ số phát triển sản xuất công nghiệp khai khoáng giảm 3,12% so với tháng trước và giảm 24,1% so với cùng kỳ năm trước; công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 3,26% so với tháng trước và tăng 18,1% so với cùng kỳ năm trước; công nghiệp sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước tăng 51,36% so với tháng trước và tăng 24,44% so với cùng kỳ năm trước; công nghiệp cung cấp nước, hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải giảm 5,87% so với tháng trước và tăng 12,17% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, tháng 9 năm 2016 có 2 trong tổng số 4 ngành công nghiệp cấp I có chỉ số phát triển sản xuất giảm so với tháng trước: Ngành công nghiệp khai khoáng giảm do ảnh hưởng từ ngành khai thác đá, cát, sỏi, đất sét giảm 6,79% so với tháng trước. Ngành công nghiệp cung cấp nước, hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải giảm do sự biến động về nhu cầu sử dụng của người dân. Bên cạnh 2 ngành công nghiệp có chỉ số phát triển sản xuất giảm so với tháng trước thì ngành công nghiệp sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước có mức tăng cao 51,36% và cũng là nhân tố chính tác động làm cho chỉ số phát triển sản xuất công nghiệp tháng 9/2016 tăng so với tháng trước. Nguyên nhân do sau thời gian khắc phục sự cố rung gối trục tua bin thì dự kiến tháng 9/2016 Tổ máy số 1 Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng sẽ trở lại hoạt động nên sản lượng điện tăng hơn so với tháng trước.

        Dự ước 9 tháng đầu năm 2016, chỉ số phát triển sản xuất công nghiệp tăng 20,65% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: Chỉ số phát triển sản xuất công nghiệp khai khoáng giảm 8,18%; công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 25,78%; công nghiệp sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước tăng 2,46% và công nghiệp cung cấp nước, hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 19,19%. Như vậy, trong 9 tháng đầu năm 2016 thì chỉ có ngành công nghiệp khai khoáng có chỉ số sản xuất giảm so với cùng kỳ do hiện nay trử lượng quặng kim loại ở các mỏ đã dần cạn kiệt. Còn lại 3 ngành công nghiệp cấp I đều có chỉ số phát triển tăng so với cùng kỳ năm trước, trong đó ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và ngành công nghiệp cung cấp nước, hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải vẫn duy trì được mức tăng khá. Một số sản phẩm công nghiệp có sản lượng sản xuất trong 9 tháng đầu năm 2016 tăng so với cùng kỳ như: Giò, chả, xúc xích tăng 130,87%, thức ăn cho gia súc tăng 19,69%, bia lon tăng 8,49%, nước tăng 12,16% và rác thải thu gom tăng 31,39%...Tuy nhiên, bên cạnh đó do khó khăn về thị trường tiêu thụ sản phẩm nên một số sản phẩm công nghiệp trước đây được coi là thế mạnh của địa phương có sản lượng giảm so với cùng kỳ như: Mực đông lạnh giảm 22,06%; tinh bột sắn giảm 41,2%, điện sản xuất giảm 10,4%...

        Theo kết quả điều tra xu hướng sản xuất kinh doanh quý III/2016 được điều tra thu thập thông tin tại 27 doanh nghiệp hoạt động trong ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trên địa bàn tỉnh, kết quả cụ thể như sau: Có 33,33% số doanh nghiệp được điều tra đánh giá tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh quý III/2016 tốt lên so với quý II/2016, có 29,63% đánh giá không thay đổi và 37,04% đánh giá có sự kém hơn. Nhận định về tình hình sản xuất kinh doanh quý IV/2016 so với quý III/2016 có 37,04% số doanh nghiệp được điều tra đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh sẽ tốt lên, có 40,74% đánh giá không thay đổi và 22,22% đánh giá có sự kém hơn. Đối với khối lượng sản phẩm sản xuất trong quý III/2016 có 33,33% số doanh nghiệp được điều tra có khối lượng sản phẩm sản xuất tăng lên so với quý trước, có 40,74% đánh giá không thay đổi và 25,93% đánh giá có sự sụt giảm. Nhận định về khối lượng sản phẩm sản xuất trong quý IV/2016 có 48,15% số doanh nghiệp được điều tra có khối lượng sản phẩm sản xuất tăng lên so với quý trước, có 37,04% đánh giá không thay đổi và 14,81% đánh giá có sự sụt giảm. Bên cạnh đó, về số lượng đơn đặt hàng mới trong quý III/2016 thì có 30,77% số doanh nghiệp được điều tra có số lượng đơn đặt hàng mới tăng lên so với quý trước, 46,15% đánh giá không thay đổi và 23,08% đánh giá có sự sụt giảm. Nhận định về số lượng đơn đặt hàng trong quý IV/2016 so với quý III/2016 có 46,15% số doanh nghiệp được điều tra có số lượng đơn đặt hàng tăng lên, có 38,46% đánh giá không thay đổi và 15,38% đánh giá có sự sụt giảm. Như vậy, với kết quả khảo sát trên thì hoạt động sản xuất công nghiệp chế biến, chế tạo trên địa bàn quý III/2016 là tương đối ổn định và dự kiến quý IV/2016 cũng vẫn khả quan khi mà có 77,78% doanh nghiệp đánh giá là sản xuất kinh doanh sẽ tốt lên hoặc cũng không thay đổi và có đến 84,62% doanh nghiệp đánh giá là số đơn đặt hàng mới tăng lên hoặc vẫn giữ nguyên. Với sự đánh giá từ các doanh nghiệp như trên, chúng ta có thể kỳ vọng hoạt động sản xuất công nghiệp trong quý IV/2016 vẫn tiếp tục có bước phát triển tích cực.

         5. Tình hình hoạt động của doanh nghiệp

Tính từ đầu năm đến ngày 15/9/2016, toàn tỉnh Hà Tĩnh có 617 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 18,6% so với cùng kỳ năm trước, tổng số vốn đăng ký đạt 4.298,7 tỷ đồng (tăng 97,3% so với cùng kỳ), vốn đăng ký bình quân trên một doanh nghiệp đạt 6,9 tỷ đồng. Những năm gần đây số lượng doanh nghiệp đăng ký mới hàng năm trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh luôn tăng so cùng kỳ, bên cạnh tăng về số lượng, các doanh nghiệp cũng góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người lao động. 9 tháng đầu năm đã tạo việc làm mới cho 10.981 lao động, trong đó loại hình công ty cổ phần giải quyết việc làm cho nhiều lao động mới nhất, tiếp đến là loại hình công ty TNHH và thấp nhất là loại hình doanh nghiệp tư nhân.

Số doanh nghiệp gặp khó khăn phải tạm ngừng hoặc chấm dứt hoạt động đến 15/9/2016 là 99 doanh nghiệp (tăng 70,6% so cùng kỳ) và có 106 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động (tăng 96,3% so cùng kỳ). Bên cạnh một số doanh nghiệp gặp khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh nêu trên, đến nay trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh chưa có doanh nghiệp nào bị thu hồi giấy phép đăng ký kinh doanh do vi phạm quy định pháp luật hay bị phá sản. Như vậy, số doanh nghiệp thành lập mới từ đầu năm đến nay tăng so với cùng kỳ nhưng bên cạnh đó số doanh nghiệp giải thể, tạm ngừng cũng tăng mạnh, thể hiện các doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Hiện nay khó khăn nhất đối với các doanh nghiệp vẫn là thị trường tiêu thụ sản phẩm và giá cả đầu ra trong khi chi phí đầu vào ngày càng tăng. Khó khăn về nguồn vốn phần nào đã được giải quyết nhờ những chính sách của Nhà nước về giảm lãi suất và cho vay ưu đãi đối với một số ngành, lĩnh vực.

         6. Thương mại và dịch vụ

         6.1. Tổng mức bán lẽ hàng hóa và dịch vụ

- Tổng mức bán lẻ hàng hóa: Tổng mức bán lẻ hàng hóa tháng 9/2016 ước đạt 2.485,7 tỷ đồng, tăng 0,28% so với tháng trước, giảm 6,86% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó: Kinh tế Nhà nước ước đạt 132,26 tỷ đồng, tăng 1,28% so với tháng trước, giảm 34,37% so với cùng kỳ năm truớc; kinh tế tập thể ước đạt 0,44 tỷ đồng, giảm 2,03% so với tháng trước, giảm 60,29% so với cùng kỳ năm trước; kinh tế cá thể ước đạt 1.578,05 tỷ đồng, tăng 1,15% so với tháng trước, giảm 0,56% so với cùng kỳ năm trước; kinh tế tư nhân ước đạt 774,96 tỷ đồng, giảm 1,61% so với tháng trước, giảm 11,85% so với cùng kỳ năm trước.

         Một số nhóm hàng hóa có tổng mức bán lẻ tăng so với tháng trước, đó là:  

+ Lương thực, thực phẩm doanh thu ước đạt 964 tỷ đồng, tăng 0,5% so với tháng trước, tăng 2,74% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu nhóm hàng này tăng nhẹ, do tháng trùng Tết Trung thu (15/8 Âm lịch) nên nhu cầu mua sắm các mặt hàng như bánh kẹo, hoa quả các loại tăng.

+ Hàng may mặc quần áo may sẵn doanh thu ước đạt 184,19 tỷ đồng, tăng 1,36% so tháng trước, tăng 11,61% so cùng kỳ. Do tính chất thời vụ là tháng bắt đầu bước vào năm học mới 2016-2017, nên nhu cầu mua sắm hàng may mặc như quần áo, dày dép, vải các loại đều tăng; đồng thời, nhu cầu mua quà trung thu cho thiếu nhi tăng, góp phần làm cho doanh thu nhóm này tăng.

+ Vật phẩm, văn hóa giáo dục ước đạt 28,74 tỷ đồng, tăng 2,38% so với tháng trước, giảm 29,28% so cùng kỳ năm trước. Thị trường văn phòng phẩm trong tháng nhộn nhịp hơn, do phụ huynh mua sắm sách giáo khoa nhằm phục vụ năm học mới 2016-2017, nên làm cho doanh thu nhóm hàng này tăng mạnh.

+ Gỗ và vật liệu xây dựng đạt 153,33 tỷ đồng, tăng 0,33% so với tháng trước, giảm 2,69% so với cùng kỳ năm trước. Do chuẩn bị chuyển sang mùa mưa, bão, trong tháng thời tiết thuận lợi một số công trình, hạng mục xây dựng đẩy nhanh công đoạn thi công để hoàn thiện sớm. Vì vậy, lượng tiêu thụ lớn vật liệu xây dựng như xi măng, gạch, ngói, sơn, đá lát... làm tăng doanh thu.

+ Ô tô các loại ước đạt 47,04 tỷ đồng, tăng 8,57% so với tháng trước, giảm 32,33% so với cùng kỳ năm trước. Tuy giá xe ô tô giảm, nhưng nhu cầu mua sắm ô tô tăng, nên làm cho doanh thu nhóm này tăng. Dự kiến những tháng cuối năm doanh thu bán ra phương tiện ô tô sẽ tiếp tục tăng hơn.

+ Phương tiện đi lại doanh thu ước đạt 142,05 tỷ đồng, tăng 1,41% so tháng trước, giảm 15,28% so cùng kỳ năm trước. Do ảnh hưởng nhu cầu mùa sinh viên, học sinh bước vào năm học mới, lượng xe máy, xe đạp, phương tiện đi lại bán ra đều tăng cả về số lượng và giá, đặc biệt là phương tiện xe đạp điện, xe máy điện.

+ Xăng dầu các loại ước đạt 227,86 tỷ đồng, tăng 0,96% so với tháng trước, giảm 34,3% so với cùng kỳ năm trước. Ảnh hưởng của giá xăng, dầu được điều chỉnh tăng đã tác động đến doanh thu tăng. Cụ thể: Trong tháng giá xăng dầu được điều chỉnh tăng ngày 05/9/2016, mức điều chỉnh xăng A95 là 17.100 đồng/lít (tăng 1.410 đồng/lít so với lần điều chỉnh gần nhất ngày 04/8/2016), xăng A92 là 16.390 đồng/lít (tăng 1.410 đồng/lít), giá dầu diezen là 12.20 đồng/lít (tăng 730 đồng/lít).

Bên cạnh đó, một số nhóm hàng có tổng mức bán lẻ giảm so với tháng trước như:

+ Đồ dùng, dụng cụ trang thiết bị gia đình ước đạt 367,64 tỷ đồng, giảm 0,75% so tháng trước, giảm 9,36% so cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân do nhu cầu mua sắm các mặt hàng đồ dùng điện tử, điện lạnh trong tháng giảm.

+ Nhiên liệu khác gas, dầu, than, củi ước đạt 48,29 tỷ đồng, giảm 0,32% so với tháng trước, giảm 8,16% so với cùng kỳ năm trước. Lượng tiêu dùng ổn định nhưng giá gas giảm đã tác động làm giảm doanh thu.

         Tính chung 9 tháng năm 2016, tổng mức bán lẻ hàng hoá ước đạt 23.169,59 tỷ đồng, giảm 0,68% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: Kinh tế Nhà nước ước đạt 1.346,08 tỷ đồng, giảm 32,18%; kinh tế tập thể ước đạt 7,26 tỷ đồng, tăng 57,99 %; kinh tế tư nhân ước đạt 7.303,77 tỷ đồng, giảm 2,1% và kinh tế cá thể ước đạt 14.512,48 tỷ đồng, tăng 4,58% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, trong các thành phần kinh tế, kinh tế Nhà nước giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước do khu vực này chủ yếu kinh doanh trong lĩnh vực bán lẻ xăng dầu mà giá xăng dầu năm 2016 giảm so với năm 2015 nên doanh thu giảm.

   - Hoạt động dịch vụ lưu trú, ăn uống, du lịch lữ hành: Doanh thu hoạt động dịch vụ l­ưu trú, ăn uống và du lịch lữ hành tháng 9/2016 ước đạt 299,3 tỷ đồng, giảm 1,58% so với tháng trước và giảm 26,82% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: Khu vực kinh tế nhà ước đạt 2,36 tỷ đồng, tăng 14,45%; kinh tế tập thể ước đạt 0,09 tỷ đồng, tăng 18,99%; kinh tế cá thể ước đạt 265 tỷ đồng, giảm 3,04%; kinh tế tư nhân ước đạt 31,05 tỷ đồng, tăng 11,47% và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài ước đạt 0,79 tỷ đồng, tăng 0,26% so với tháng trước. Như vậy, doanh thu hoạt động dịch vụ lưu trú, ăn uống và du lịch lữ hành tháng 9/2016 giảm, do doanh thu hoạt động dịch vụ thuộc khối kinh tế cá thể giảm (với doanh thu chiếm 88,54% tổng số).

Tính chung 9 tháng đầu năm, doanh thu hoạt động dịch vụ l­ưu trú, ăn uống và du lịch lữ hành ước đạt 3.115,82 tỷ đồng, giảm 13,44% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: Doanh thu dịch vụ lưu trú ước đạt 215,59 tỷ đồng, giảm 42,78%; doanh thu dịch vụ ăn uống ước đạt 2.888,37 tỷ đồng, giảm 10,01%; doanh thu du lịch lữ hành ước đạt 11,86 tỷ đồng, giảm 11,65% so với cùng kỳ năm trước. Nhìn chung, doanh thu hoạt động dịch vụ lưu trú, ăn uống và du lịch lữ hành 9 tháng 2016 giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước. Hà Tĩnh với lợi thế là du lịch biển, lượt khách đến tham quan nghỉ mát tăng chủ yếu từ tháng 4 đến tháng 8 hàng năm. Do ảnh hưởng sự cố môi trường tháng 4/2016, là thời điểm bắt đầu mùa du lịch nên đã tác động mạnh đến hoạt động khách sạn, nhà hàng trên địa bàn toàn tỉnh; làm cho lượng khách du lịch đến tham quan nghỉ mát giảm; ngoài ra, lượng khách đến công tác, làm việc tại khu Kinh tế Vũng Áng cũng giảm, đã tác động làm giảm kết quả kinh doanh của ngành du lịch, dịch vụ lưu trú, ăn uống.

         - Hoạt động dịch vụ khác: Doanh thu hoạt động dịch vụ tháng 9 năm 2016 ước đạt 83,89 tỷ đồng, giảm 2,18% so với tháng trước và giảm 26,25% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: Doanh thu dịch vụ kinh doanh bất động sản ước đạt 7,84 tỷ đồng, giảm 0,25%; dịch vụ hành chính và dịch vụ hỗ trợ ước đạt 22,63 tỷ đồng, giảm 3,66%; giáo dục và đào tạo ước đạt 0,61 tỷ đồng, tăng 2,0%; y tế và hoạt động trợ giúp xã hội ước đạt 1,48 tỷ đồng, giảm 5,61%; dịch vụ nghệ thuật, vui chơi và giải trí đạt ước 7,91 tỷ đồng, tăng 0,29%; sửa chữa máy vi tính, đồ dùng cá nhân và gia đình ước đạt 12,43 tỷ đồng, giảm 0,86% và dịch vụ khác ước đạt 31 tỷ đồng, giảm 2,6% so với tháng trước. Như vậy, trong các nhóm ngành dịch vụ, chỉ có hai nhóm ngành doanh thu dịch vụ tháng 9/2016 tăng so với tháng trước đó là nhóm ngành giáo dục và nhóm ngành nghệ thuật, vui chơi, giải trí. Nhóm dịch vụ giáo dục, đào tạo tăng, do các cơ sở giáo dục – đào tạo sau kỳ nghỉ hè nay bước vào năm học mới nên số lượng học sinh đến lớp tăng hơn so các tháng trước, đặc biệt là trẻ em tăng ở các trường mầm non tư thục. Còn nhóm dịch vụ nghệ thuật, vui chơi, giải trí tăng, do tháng này trùng với Tết Trung thu (15/8 âm lịch), nên dịch vụ vui chơi cho trẻ em tăng.

         Tính chung 9 tháng đầu năm 2016, doanh thu hoạt động dịch vụ khác ước đạt 901,25 tỷ đồng, giảm 6,1% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: Kinh tế Nhà nước ước đạt 41,06 tỷ đồng, tăng 13,88%; kinh tế tập thể ước đạt 1,51 tỷ đồng, tăng 26,53%; kinh tế tư nhân ước đạt 159,86 tỷ đồng, giảm 13,32%; kinh tế cá thể ước đạt 682,31 tỷ đồng, giảm 3,01% và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài ước đạt 16,51 tỷ đồng, giảm 52,35% so với cùng kỳ năm trước. Trong các thành phần kinh tế, giảm mạnh nhất là khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Nguyên nhân giảm do chủ yếu là doanh thu từ hoạt động cho thuê máy móc thiết bị công trình ở Khu kinh tế Vũng Áng giảm do dự án cơ bản hoàn thành nên nhu cầu giảm.

         6.2. Hoạt động xuất nhập khẩu

- Hoạt động xuất khẩu: Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 9/2016 ước đạt 8.962,7 ngàn USD, giảm 14,91% so với tháng trước và tăng 6,51% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó: Kinh tế Nhà nước ước đạt 1.917,2 ngàn USD, tăng 33,34%; kinh tế tư nhân ước đạt 4.043,5 ngàn USD, tăng 229,98% và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài ước đạt 3.002 ngàn USD, giảm 61,86% so với tháng trước. Kim ngạch xuất khẩu giảm chủ yếu ở thành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài do các mặt hàng gỗ các loại (giảm 41,95%), dăm gỗ (giảm 74,46%), hàng may mặc (giảm 62,58%) giảm so với tháng trước. Một số mặt hàng xuất khẩu trong tháng 8/2016 có giá trị tăng so với tháng trước như: xơ, sợi dệt các loại ước đạt 1.125 ngàn USD (tăng gấp 5,4 lần); quặng và khoáng sản khác ước đạt 710 ngàn USD (tăng 102,35%); hàng thủy sản ước đạt 220 ngàn USD (tăng 14,55%), ...

           Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa 9 tháng đầu năm 2016 ước đạt 91.735,6 ngàn USD, tăng 21,15% so với cùng kỳ. Trong đó: Kinh tế Nhà nước ước đạt 18.479,7 ngàn USD, tăng 96,32%; kinh tế tư nhân ước đạt 22.988,8 ngàn USD, giảm 39,72% và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài ước đạt 49.997,1 ngàn USD, tăng 78,36% so với cùng kỳ năm trước. Như vây, kim ngạch xuất khẩu hàng hoá 9 tháng năm 2016 đạt mức tăng khá so với cùng kỳ năm trước. Tăng chủ yếu ở khối kinh tế nhà nước và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, do Công ty trồng rừng và sản xuất nguyên liệu giấy Hanviha cùng công ty TNHH sản xuất nguyên liệu giấy Việt Nhật Vũng Áng với sản phẩm dăm gỗ xuất khẩu ổn định. Đồng thời, nhà máy dệt thuộc Công ty cổ phần Vinatex Hồng Lĩnh và dự án Formosa Hà Tĩnh đi vào hoạt động là những yếu tố tích cực đóng góp vào hoạt động xuất khẩu hàng hoá của tỉnh. Với các sản phẩm sợi, than cốc, hắc ín, thép các loại đã làm tăng tỷ trọng sản phẩm được chế biến sâu trong cơ cấu hàng hoá xuất khẩu. Tương ứng theo đó, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của khối Nhà nước và nước ngoài tăng mạnh so cùng kỳ. Còn khối kinh tế tư nhân giảm mạnh, do một số doanh nghiệp tư nhân có nguồn vốn kinh doanh và thị trường tiêu thụ hạn chế; thuế xuất khẩu cao và việc ký kết hợp đồng gặp khó khăn phần nảo ảnh hưởng đến kim ngạch xuất khẩu hàng hóa, nên làm cho giá trị kim ngạch xuất khẩu giảm so với cùng kỳ năm trước.

- Hoạt động nhập khẩu: Kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tháng 9/2016 ước đạt 47.123 ngàn USD, giảm 38,16% so với tháng trước và giảm 52,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó: Kinh tế Nhà nước ước đạt 2.676 ngàn USD, tăng 4,22%; kinh tế tư nhân ước đạt 9.397 ngàn USD, tăng 2,36%; kinh tế cá thể ước đạt 50 ngàn USD, tăng 18,76% và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài ước đạt 35.000 ngàn USD, giảm 45,66% so với tháng trước. Tính chung 9 tháng đầu năm 2016, tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa ước đạt 684.707,4 ngàn USD, giảm 63,8% so với cùng kỳ năm trước. Nhìn chung, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa 9 tháng đầu năm 2016 giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân do giá trị nhập khẩu các loại máy móc, thiết bị, linh kiện phục vụ thi công xây lắp các công trình thuộc Dự án khu liên hợp gang thép và cảng nước sâu Sơn Dương Formosa Hà Tĩnh giảm mạnh vì đến nay dự án này đã cơ bản hoàn thành. Bên cạnh đó, một số mặt hàng khác giảm nhập khẩu do trong nước có thể sản xuất và đáp ứng được chất lượng như phân bón, vải và nguyên phụ liệu dệt may.

         6.3. Giao thông vận tải

- Vận tải hành khách: Số lượng hành khách vận chuyển tháng 9/2016 ước đạt 1.752,5 ngàn lượt hành khách với khối lượng luân chuyển là 309,95 triệu lượt hành khách.km. So với tháng trước tăng 0,94% về lượt hành khách vận chuyển và tăng 1,43% về lượt hành khách.km luân chuyển. Doanh thu vận tải hành khách tháng 9/2016 ước đạt 132,83 tỷ đồng, tăng 1,24% so với tháng trước. Như vậy, vận tải hành khách tháng 9/2016 tăng so với tháng trước. Đầu tháng 9 rơi vào kỳ nghỉ lễ kéo dài 03 ngày, lượt người về quê, đi du lịch ở mức cao là nguyên nhân khiến số lượng hành khách vận chuyển tăng so tháng trước.

         Tính chung số lượng hành khách vận chuyển 9 tháng đầu năm 2016 ước đạt 15.695,19 ngàn lượt hành khách với khối lượng luân chuyển là 2.738,87 triệu lượt hành khách.km. So với cùng kỳ năm trước tăng 4,89% về lượt hành khách vận chuyển và tăng 8% về lượt hành khách.km luân chuyển. Doanh thu hoạt động vận tải hành khác ước đạt 1.163,37 tỷ đồng, tăng 9,41% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù, từ đầu năm đến nay giá xăng dầu có điều chỉnh tăng giảm nhiều lần liên tiếp, tuy nhiên giá cước vận tải hành khách vẫn ổn định, chỉ có giá taxi trên địa bàn Hà Tĩnh được điều chỉnh tăng giá. Công ty Cổ phần Vận tải ô tô Hà Tĩnh đã mở thêm tuyến xe buýt mới chạy theo đường ven biển, từ thành phố Hà Tĩnh đi theo lộ trình qua Thị trấn Thiên Cầm-huyện Cẩm Xuyên, huyện Lộc Hà, Nghi Xuân (Hà Tĩnh) và Thành phố Vinh (Nghệ An), thúc đẩy giao thông công cộng khu vực ven biển. Như vậy, trong 9 tháng đầu năm 2016 đã có thêm 5 tuyến xe bus mới đi vào hoạt động so với cùng kỳ năm 2015 (Hương Sơn - Vinh, Hà Tĩnh - Vũ Quang - Hương Sơn, Hà Tĩnh - Hồng Lĩnh - Hương Sơn, Hà Tĩnh - Nghi Xuân-Vinh và Hà Tĩnh-Thị trấn Thiên Cẩm). Các tuyến xe mới này đi vào hoạt động làm tăng năng lực vận tải và thúc đẩy phát triển hoạt động vận tải hành khách công cộng trên địa bàn.

           - Vận tải hàng hóa: Khối lượng hàng hóa vận chuyển tháng 9/2016 ước đạt 2.643,08 ngàn tấn với khối lượng luân chuyển là 68,07 triệu tấn.km hàng hóa. So với tháng trước tăng 0,54% về khối lượng vận chuyển và tăng 1,71% về khối lượng luân chuyển. Doanh thu hoạt động vận tải hàng hóa tháng 9/2016 ước đạt 201,57 tỷ đồng, tăng 1,06% so với cùng kỳ năm trước.       Tính chung 9 tháng đầu năm 2016 khối lượng hàng hóa vận chuyển ước đạt 22.476,86 ngàn tấn với khối lượng luân chuyển là 551,62 triệu tấn.km. So với cùng kỳ năm trước tăng 7,98% về khối lượng vận chuyển và tăng 13,5% về khối lượng luân chuyển. Doanh thu hoạt động vận tải hàng hóa ước đạt 1.670,37 tỷ đồng, tăng 10,52% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân vận tải hàng hóa tăng do hiện nay phương tiện xe trọng tải nhỏ giảm và được thay thế bằng các loại xe có tải trọng lớn hơn. Mặt khác, thời gian qua các ngân hàng thương mại trên địa bàn đang giải ngân gói vay với lãi suất ưu đãi để xây dựng nhà ở thì hoạt động xây dựng nhà ở trong dân cư tăng cao dẫn đến nhu cầu vận chuyển hàng hóa vật liệu xây dựng tăng.     

         6.4. Chỉ số giá tiêu dùng

         Thị trường 9 tháng năm 2016 tương đối ổn định, không có biến động lớn, giá một số mặt hàng biến động nhẹ, dưới tác động của giá xăng dầu, khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) trên thế giới, giá xăng dầu và LPG trong nước cũng được điều chỉnh tăng giảm theo biến động giá thị trường. Từ đầu năm đến nay giá xăng đã được điều chỉnh 8 lần giảm và 7 lần tăng, dầu diezel được điều chỉnh 4 lần giảm, 7 lần tăng còn giá gas với 1 lần tăng và 2 lần giảm…, những điều này đã phần làm ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, chi phí vận chuyển; hàng hóa trên thị trường chủ yếu hàng Việt Nam sản xuất, có mẫu mã đẹp đa dang về chủng loại, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân. Bên cạnh đó, việc thực hiện hiệu quả các chính sách về kiểm soát lạm phát đã góp phần dự ổn định giá trong nước cũng như trên địa bàn tỉnh.

         Chỉ số chung giá bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng tháng 9/2016 tăng 0,19% so với tháng 8/2016 (khu vực thành thị tăng 0,34% và khu vực nông thôn tăng 0,08%), tăng 1,81% so với tháng 12/2015 và tăng 1,8% so với cùng kỳ năm trước (chỉ số giá tháng 01/2016 tăng 0,04%, tháng 02/2016 tăng 0,41%, tháng 3/2016 tăng 0,39%, tháng 4/2016 tăng 0,13%, tháng 5/2016 tăng 0,35%, tháng 6/2016 tăng 0,36%, tháng 7/2016 tăng 0,09%, tháng 8/2016 giảm 0,19% và tháng 9 tăng 0,19% so với tháng trước). Nguyên nhân chính tác động làm tăng CPI tháng 9 năm 2016 là:

(1) Do ảnh hưởng chủ yếu mức học phí mầm non tăng đã làm cho nhóm giáo dục trong tháng tăng 3,85%.

(2) Do nhu cầu đi lại trong ngày tựu trường của học sinh, sinh viên; mua sắm dụng cụ sách vở, giấy bút, đồ dùng học tập cho năm học mới; cùng với nhu cầu vui chơi giải trí trong dịp lễ Quốc khánh 2-9, tết Trung thu tăng hơn so tháng trước đã phần nào góp phần tác động đến chỉ số giá chung trong tháng tăng.

(3) Ảnh hưởng giá xăng dầu tăng 2 lần liên tiếp ngày 19/8 và ngày 5/9/2016 làm cho nhóm nhiên liệu tăng 1,39%. Đồng thời, giá một số thực phẩm, đồ dùng gia đình cũng như các hàng hóa dịch vụ khác đang có xu hướng tăng hơn so tháng trước đã góp phần làm chỉ số trong tháng tăng.

- Trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ có 02 nhóm hàng hóa có chỉ số giá tiếp tục ổn định so với tháng trước, đó là: Nhóm đồ uống và thuốc lá; nhóm thuốc và dịch vụ y tế.

- Có 03/11 nhóm hàng hóa, dịch vụ có chỉ số giá giảm so với tháng trước:        + Nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và VLXD giảm 0,07% so với tháng trước và giảm 0,32% so với cùng kỳ năm trước. Do Ảnh hưởng tác động của giá gas trên thế giới (giảm 15 USD/tấn) nên giá gas trong nước được điều chỉnh giảm nhẹ (ngày 02/8/2016 giá gas tại Hà Tĩnh được điều chỉnh giảm 5.000đ/bình loại 12kg), dẫn đến giá gas bình quân trong tháng giảm 0,96% so với tháng trước. Bên cạnh đó, ảnh hưởng giá các loại sắt thép giảm (kỳ 3/tháng 8/2016) nên giá sắt thép bình quân trong tháng giảm, đã kéo theo giá nhóm vật liệu bảo dưỡng nhà ở chính giảm 0,12% so tháng trước. Ngoài ra, do nhu cầu sử dụng điện, nước sinh hoạt ở khu vực nông thôn giảm nên giá điện sinh hoạt khu vực nông thôn giảm 3,42%; nước sinh hoạt khu vực nông thôn giảm 3,57%, tác động đến giá điện nước sinh hoạt chung giảm.

+ Nhóm giao thông giảm 0,73% so với tháng trước và giảm 7,09% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù, giá xăng dầu được điều chỉnh tăng 2 lần liên tiếp vào ngày 19/8 và 5/9 làm cho giá nhiên liệu trong tháng tăng 1,37% so tháng trước. nhưng do ảnh hướng giá xe ô tô giảm trong tháng (giảm 4,7%) và dịch vụ giao thông công cộng giảm 0,12% dẫn đến tác động chỉ số chung nhóm này giảm.

+ Nhóm bưu chính viễn thông giảm 1,38% so với tháng trước và giảm 1,34% so với cùng kỳ năm trước. Giảm chủ yếu do thiết bị điện thoại trong tháng giảm (giảm 6,71%) tác động đến chỉ số chung giảm.

- Còn lại 06/11 nhóm hàng hóa, dịch vụ có chỉ số giá tăng so với tháng trước, đó là:

         + Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 0,35% so với tháng trước, tăng và tăng 2,06% so với cùng kỳ năm trước, trong đó:

Các mặt hàng lương thực giảm 0,09% so tháng trước, so cùng kỳ năm trước giảm 0,22% và giảm 0,81% so với cùng kỳ năm trước. Nhóm lương thực trong tháng giảm chủ yếu ở mặt hàng gạo (giảm 0,4%). Do hiện nay một số huyện có diện tích gieo trồng lúa như Can Lộc, Đức Thọ, Nghi Xuân, Kỳ Anh… đang thu hoạch vụ Hè Thu nên nguồn thóc trong dân tương đối dồi dào, nên giá gạo trong tháng có xu hướng giảm hơn so tháng trước. Thị trường khu vực thành thị giá gạo tẻ thường mức 11.000 - 12.000 đ/kg (giảm 0,46%), gạo tẻ ngon tám thơm địa phương 14.000 - 15.000đ/kg (giảm 0,21%); gạo tẻ thái lan 25.000-28.000 (giảm 0,05%); Gạo nếp Thái Lan: 28.000-29.000đ/kg. Khu vực nông thôn: Nghi Xuân, Can Lộc, Kỳ Anh, Cẩm Xuyên, Đức Thọ giá gạo tẻ thường dao động từ 11.000-12.000đ/kg; Gạo tẻ ngon từ 15.000-16.000đ/kg; Gạo nếp Thái Lan: 27.000-28.500đ/kg.

Các mặt hàng thực phẩm tăng 0,57% so tháng trước và tăng 3,96% so cùng kỳ năm trước. Do thời gian qua các thương lái đẩy mạnh thu gom lượng thịt hơi với lượng lớn làm cho nguồn cung bị thiếu hụt, khan hiếm nên giá thịt lợn xuất chuồng vẫn có xu hướng tăng. Bên cạnh đó, trong tháng giá các loại thủy sản đã bắt đầu ổn định trở lại, ngư dân một số vùng biển ra khơi đánh bắt, khai thác thủy sản, sản lượng khai thác biển bắt đầu tăng, giá bán các mặt hàng thủy sản chiều hướng tăng hơn (trong tháng thịt gia súc tươi sống tăng 0,54%; thịt gia cầm tươi sống tăng 0,23%; thủy sản tươi sống tăng 1,48%). Thị trường giá thịt lợn khu vực thành phố Hà Tĩnh: thịt lợn mông sấn 90.000 - 95.000 đ/kg (tăng 1,33%), thịt lợn nạc thăn giá 100.000- 110.000đ/kg (tăng 0,79%), sườn thịt loại ngon 98.000-105.000đ/kg (tăng 1,02%); thịt lợn ba chỉ dao động 70.000 -75.000đ/kg (tăng 0,76%) so tháng trước. Khu vực nông thôn các huyện Kỳ Anh, Can Lộc..., thịt lợn mông sấn 90.000-95.000đ/kg, thịt ba chỉ 70.000 - 75.000đ/kg, thịt nạc thăn 100.000 - 110.000đ/kg; Nghi Xuân giá thịt lợn mông sấn 87-95.000đ/kg; thịt lợn nạc thăn 100 - 110.000đ/kg. Thịt bò bắp giá 230.000-240.000đ/kg; thịt bò thăn loại 1 giá 225.000-235.000đ/kg; thịt bò loại 2 từ 200.000-220.000đ/kg.

Ăn uống ngoài gia đình tăng nhẹ (tăng 0,05%) so tháng trước. Tăng chủ yếu ở nhóm uống ngoài gia đình tăng 0,34%. Nguyên nhân tăng do yếu tố thời tiết nhu cầu sử dụng các mặt hàng giải khát tăng, trong khi nguồn quả tươi chế biến hàng giải khát sinh tố như: bơ, na, cam... được đưa về từ các địa phương khác về với giá thành và chi phí vận chuyển cao, tác động đến nhóm ăn uống ngoài gia đình tăng.

+ Nhóm may mặc, mũ nón, giấy dép tăng 0,15% so với tháng trước và tăng 1,32% so với cùng kỳ năm trước. Là tháng bước đầu vào năm học mới, nên nhu cầu mua đồ may mặc, mũ nón và giầy dép cho học sinh nhất là bậc tiểu học, THCS tăng, do đó giá bán có xu hướng cũng tăng nhẹ so các tháng trước, cụ thể hàng may mặc tăng 0,18%; giầy dép tăng 0,08%... đã tác động đến chỉ số chung tăng đã tác động đến chỉ số chung nhóm này tăng.

         + Nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,25% so với tháng trước và tăng 2,42% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số chung của nhóm này tăng chủ yếu là ảnh hưởng từ nhóm đồ dùng trong nhà tăng 0,33%. Đây là tháng người dân tổ chức cưới hỏi nhiều nên nhu cầu mua sắm đồ dùng gia đình có xu hướng tăng hơn. Bên cạnh đó, cũng là tháng bước vào mùa mưa, bão nên các loại côn trùng và ruồi muỗi sinh sôi nhiều, dẫn đến nhu cầu tiêu dùng của người dân đối với những mặt hàng nhóm này tăng, làm cho giá tăng như: thuốc diệt côn trùng tăng 4,21%, các sản phẩm về xà phòng và chất tẩy rửa tăng 0,12%... đã tác động đến chỉ số giá trong tháng tăng.

+ Nhóm giáo dục tăng 3,85% so với tháng trước và tăng 4,18% so với cùng kỳ năm trước. Do ảnh hưởng mức đóng học phí của các trường mầm non tư thục tăng (tăng 33,33%), nên làm cho chỉ số giá nhóm này tăng.

 + Nhóm văn hóa, giải trí và du lịch tăng 0,13% so với tháng trước và tăng 10,12% so với cùng kỳ năm trước. Do ảnh hưởng giá nhóm hoa tươi tăng 2,93% và thiết bị văn hóa tăng 0,32%. Nguồn hoa tươi trên địa bàn tỉnh hầu như không có, chủ yếu vận chuyển từ các địa phương khác, ảnh hưởng giá xăng dầu tăng liên tiếp trong thời gian qua làm cho chi phí vận chuyển tăng. Do đó giá bán các loại hoa tăng hơn so các tháng trước.

+ Nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng 0,38% so với tháng trước và tăng 3,06% so với cùng kỳ năm trước. Do ảnh hưởng nhu cầu về dịch vụ hiếu hỉ, cũng như tính chất thời vụ, các nhu cầu dịch vụ khác phục vụ cá nhân như làm đẹp của chị em phụ nữ tăng, nên giá các dịch vụ ở nhóm này tăng nhẹ, đã tác động đến chỉ số giá chung tăng (dịch vụ phục vụ cá nhân tăng 0,32% chủ yếu làm tóc, gội đầu, uốn sấy tóc; dịch vụ hiếu hỉ tăng 0,68%).

- Do ảnh hưởng từ giá vàng thế giới nên giá vàng trong nước thời gian qua có nhiều biến động. Chỉ số giá vàng tháng 9/2016 giảm 0,23% so với tháng trước và tăng 12,57% so với cùng kỳ năm trước. Tại Hà Tĩnh, đầu tháng 8 tăng mạnh, nhất là các ngày 03-04/8/2016 giá vàng lên tới mức 3.670 nghìn đồng/chỉ, giữa tháng 8 giá vàng bắt đầu lao dốc giảm còn 3.620 nghìn đồng/chỉ và đến đầu tháng 9/2016 giá vàng giảm mạnh chỉ còn 3.570 nghìn đồng/chỉ. Tính bình quân tháng 9/2016 giá vàng của tỉnh 3.608 nghìn đồng/chỉ, giảm 8.000đồng/chỉ (giảm 0,22%) so giá vàng bình quân tháng trước.

- Chỉ số giá đô la Mỹ tăng 0,04% so tháng trước và giảm 0,92% so với cùng kỳ năm trước. Giá USD tự do tại thị trường Hà Tĩnh ngày 16/9/2016 mức giá bán ra 2.231.000 đ/100USD (tăng 1.000 đ/100USD) so tháng trước.

Dự kiến chỉ số giá tháng 10/2016 xu hướng giảm nhẹ. Do sang tháng một số mặt hàng có xu hướng ổn định, nhu cầu tiêu thụ thấp.

         7. Các vấn đề xã hội

         7.1. Tình hình đời sống dân cư

         Nhìn chung, đời sống dân cư Hà Tĩnh 9 tháng đầu năm 2016 tương đối ổn định. Tuy nhiên, trong tháng 4/2016 xuất hiện hiện tượng thủy hải sản ven bờ biển chết đã gây nhiều khó khăn về đời sống cho ngư dân 6 huyện ven biển. Trước tình hình đó, Chính phủ và tỉnh Hà Tĩnh đã có những chính sách hỗ trợ cùng với bà con vùng bị ảnh hưởng khắc phục khó khăn. Đã trích từ nguồn dự phòng của tỉnh và huy động từ các tổ chức, cá nhân hỗ trợ ổn định đời sống cho ngư dân vùng bị ảnh hưởng 3.828,4 tấn gạo và 19,07 tỷ đồng (gồm tiền mặt và giá trị hiện vật quy đổi thành tiền), nhằm đảm bảo ổn định cho người dân tham gia sản xuất kinh doanh nên đời sống các tầng lớp dân cư trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh trong thời gian qua vẫn được đảm bảo. Bên cạnh đó, với chính sách điều chỉnh mức lương tối thiểu, các chính sách trợ cấp đối với người lao động, phụ cấp đặc thù, ưu đãi...nên đời sống cán bộ công nhân viên chức hưởng lương từ ngân sách Nhà nước và lao động hưởng lương được cải thiện hơn. Mặt khác, hiện nay bà con nông dân đã thu hoạch lúa vụ Hè Thu năm 2016 nên lượng lương thực trong dân dồi dào. Dự kiến trong thời gian tới, tình hình thiếu đói ở Hà Tĩnh sẽ không xảy ra.

         7.2. Công tác đảm bảo an sinh xã hội

- Công tác giảm nghèo: Tiếp tục thực hiện đồng bộ, có hiệu quả các chính sách an sinh xã hội trên các lĩnh vực: giảm nghèo, giải quyết việc làm, đào tạo nghề; cải thiện nhà ở cho người có công, gia đình nghèo...Tập trung ưu tiên cho các vùng đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, vùng bãi ngang ven biển nhằm tạo điều kiện để người dân được hưởng lợi từ các chương trình, dự án một cách hiệu quả nhất. Đồng thời nghiên cứu và triển khai các chính sách, chương trình giảm nghèo mới như hỗ trợ vay vốn xây dựng nhà phòng, tránh bão lụt theo Quyết định số 48/2015/QĐ-TTg ngày 28/8/2015 về chính sách hỗ trợ hộ nghèo xây dựng nhà ở phòng, tránh bão, lụt khu vực miền trung; hỗ trợ tiền điện hộ nghèo, hộ chính sách xã hội; Triển khai cho hộ mới thoát nghèo, hộ nghèo vay vốn làm nhà ở theo Quyết định số 167/QĐ-TTg giai đoạn II.

Theo kết quả công tác điều tra xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo theo phương pháp tiếp cận đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2016 - 2020 thì toàn tỉnh có 41.248 hộ nghèo (chiếm tỷ lệ 11,20%) và 30.662 hộ cận nghèo (chiếm tỷ lệ 8,33%), tổng tỷ lệ hộ nghèo và hộ cận nghèo toàn tỉnh là 19,53%. Mặc dù tốc độ giảm nghèo của Hà Tĩnh nhanh hơn tốc độ giảm nghèo chung của cả nước, tuy nhiên kết quả giảm nghèo của tỉnh vẫn chưa thực sự bền vững. Sự chênh lệch giàu nghèo giữa các vùng, các địa phương còn cao. Thời gian tới, các hộ nghèo, hộ cận nghèo phải tham gia vào chuỗi sản xuất, tránh ỷ lại, thông qua các tổ chức hội để tạo động lực mới giúp đỡ các hộ nghèo, cận nghèo vươn lên phát triển kinh tế.

- Công tác an sinh xã hội: Các chế độ, chính sách đối với người có công, đối tượng bảo trợ xã hội đã được thực hiện đầy đủ, kịp thời theo đúng quy định. Đã chi trả trợ cấp thường xuyên cho 72.280 đối tượng bảo trợ xã hội với kinh phí hơn 20 tỷ đồng, cấp 68.004 thẻ BHYT cho hộ nghèo, 115.553 thẻ BHYT cho hộ cận nghèo, 162.369 thẻ BHYT cho trẻ em dưới 6 tuổi và 68.377 thẻ BHYT cho người có công.

Huy động nhiều nguồn lực để tặng 253.844 suất quà với tổng số tiền 56,176 tỷ đồng, trong đó: Người có công 150.173 suất với số tiền 28,956 tỷ đồng; người cao tuổi 42.070 suất với số tiền 4,618 tỷ đồng; quà đối tượng bảo trợ xã hội có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn 6.096 suất với số tiền 1,377 tỷ đồng; quà người nghèo 30.787 suất với số tiền 11,081 tỷ đồng; quà trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và các đối tượng khác 24.718 suất với số tiền 10,144 tỷ đồng. Nhìn chung, công tác đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh được triển khai kịp thời, các cấp, các ngành đã làm tốt công tác huy động nguồn lực, tổ chức thăm hỏi, tặng quà cho người có công, đối tượng bảo trợ xã hội, người nghèo, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn.

- Thực hiện chính sách đối với người có công: Làm tốt công tác đền ơn đáp nghĩa đối với các đối tượng chính sách, người có công. Đã trao 45 sổ tiết kiệm tình nghĩa cho gia đình chính sách, trị giá 38 triệu đồng; xây mới 56 nhà tình nghĩa, trị giá 1,386 tỷ đồng và sữa chữa 35 nhà với tổng giá trị là 0,737 tỷ đồng.

Phát huy những truyền thống tốt đẹp, tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, thể hiện sự biết ơn đối với những người có công với cách mạng, góp phần đẩy mạnh công tác "Đền ơn đáp nghĩa", "Uống nước nhớ nguồn". Sáng ngày 06/5/2016, tại nghĩa trang liệt sỹ Nầm (huyện Hương Sơn), Tỉnh ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức trọng thể lễ truy điệu và an táng 19 hài cốt liệt sỹ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại nước CHDCND Lào về an nghỉ trong lòng đất mẹ. Đồng thời, nhân kỷ niệm 69 năm ngày Thương binh - Liệt sỹ, thị xã Kỳ Anh cũng đã trao 46 suất quà (mỗi suất 1 triệu đồng) cho các gia đình có công tiêu biểu trên địa bàn.

Bên cạnh đó, theo kế hoạch của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội đã phê duyệt, năm 2016 Trung tâm Điều dưỡng người có công và Bảo trợ xã hội Hà Tĩnh sẽ tổ chức điều dưỡng tập trung từ ngày 14/3 -03/12/2016 cho 35 đoàn, với 3.500 đại biểu người có công với cách mạng thuộc 13 huyện, thành phố, thị xã trên địa bàn tỉnh.

7.3. Công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm

Ngay từ đầu năm, UBND tỉnh đã xây dựng Kế hoạch số 17/KH-UBND ngày 19/01/2016 về đào tạo nghề cho lao động nông thôn năm 2016. Cũng trong thời gian này, Bộ LĐ-TB&XH đã làm việc với UBND tỉnh Hà Tĩnh về tình hình lao động, việc làm và các giải pháp hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng sau sự cố môi trường ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp tới việc làm thuộc 56 xã của 6 huyện ven biển, bao gồm: Nghi Xuân, Lộc Hà, Thạch Hà, Cẩm Xuyên, Kỳ Anh và thị xã Kỳ Anh. Các nhóm lao động tập trung chủ yếu trong lĩnh vực khai thác hải sản, nuôi trồng thủy sản, dịch vụ hậu cần nghề cá, chế biến thủy sản, nghề muối và nhà hàng, khách sạn. Ngoài ra, trường Trung cấp nghề Lý Tự Trọng (Can Lộc - Hà Tĩnh) phối hợp bộ phận đào tạo nhân sự Tập đoàn Vingroup vừa tổ chức tuyển dụng lao động từ các ứng viên theo học tại nhà trường. Đợt tuyển dụng Vinmart lần này có 282 người đăng ký tham gia dự tuyển.

9 tháng đầu năm 2016 toàn tỉnh đã đào tạo cho 4.420 người, trong đó: Cao đẳng nghề là 512 người, trung cấp nghề là 1.328 người, sơ cấp nghề và đào tạo dưới 3 tháng là 2.580 người. Giải quyết việc làm cho 10.841 người, trong đó: Lao động được giải quyết việc làm thông qua các chương trình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh 5.765 người, xuất khẩu lao động 3.138 người, lao động đi làm việc ngoại tỉnh 1.938 người.

         7.4. Thiệt hại thiên tai

         9 tháng đầu năm 2016, trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh xảy ra 02 đợt thiên tai (đợt 1 là lốc xoáy và mưa to vào ngày 03/5/2016 ở các huyện Hương Khê, Hương Sơn và Vũ Quang; đợt 2 ảnh hưởng của bão số 4 từ ngày 10-14/9/2016). Hai đợt thiên tai đã làm 10 người bị thương; 88 nhà ở bị sụp đổ, 1.183 ngôi nhà ở bị sạt lở, tốc mái và 218 nhà bị ngập nước; 06 phòng học và 02 nhà văn hóa xóm bị hư hại; 01 xe ô tô bị hư hỏng, 43 cột điện bị đổ, 2.300m dây điện bị đứt; 1500m chiều dài các đoạn đê bị sạt lở, 35m chiều dài kênh mương bị sạt lở, cuốn trôi; 01 tàu bị chìm, 5 cầu cống bị hư hỏng, 2500m chiều dài xe cơ giới bị sạt lở, 377 m³ đất, đá bê tông bị sạt lở cuốn trôi; 6.195,8 ha lúa bị ngập và hư hỏng, 680 ha hoa màu, 185,42 ha cây ăn quả, 115 ha cây công nghiệp, 42,5 ha cây phòng hộ, 164,7 ha cây lâm nghiệp và 10 ha nuôi trồng thủy sản bị thiệt hại. Tổng giá trị thiệt hại ước tính là 63,261 tỷ đồng.

         Ngay sau khi lốc xoáy xảy ra, Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão và giảm nhẹ thiên tai tỉnh đã chỉ đạo các địa phương kiểm tra thực tế, thăm hỏi động viên các gia đình bị thiệt hại, nhanh chóng khắc phục hậu quả thiên tai. Đồng thời, chỉ đạo các địa phương, đơn vị tổ chức thu hoạch nhanh gọn diện tích lúa Hè Thu, vận hành các công trình, trục tiêu thoát để tránh ngập úng khi mưa lớn xảy ra; chỉ đạo ngành giao thông khắc phục sạt lở tại vị trí Km 82 đường Quốc lộ 8A thuộc xã Sơn Kim 1-huyện Hương Sơn đảm bảo thông tuyến. Ngoài ra, trong đợt lốc xoáy và mưa to, huyện Vũ Quang cũng đã trích ngân sách giúp đỡ một số gia đình bị thiệt hại nặng nhất, với số tiền là 4,5 triệu đồng.

         7.5. Hoạt động giáo dục đào tạo

         - Giáo dục phổ thông: Phát huy kết quả đã đạt được trong năm học 2015-2016, toàn ngành Giáo dục và Đào tạo Hà Tĩnh bước vào năm học mới 2016 - 2017 với tinh thần nỗ lực khắc phục khó khăn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, giữ vững vị trí là một trong những tỉnh thuộc tốp dẫn đầu của cả nước về chất lượng giáo dục mũi nhọn. Năm học 2016 - 2017 toàn tỉnh có: 720 trường, giảm 01 trường so với cuối năm học 2015 - 2016 (gồm 267 trường mầm non, 260 trường tiểu học, 150 trường THCS so với năm trước không thay đổi và 43 trường THPT, so với năm trước giảm 01 trường) với 9.575 lớp (mẫu giáo 2.217 lớp, tiểu học 3.793 lớp, THCS 2.390 lớp, THPT 1.175 lớp) và 18.440 giáo viên (mầm non 4.750 người, tiểu học 5.421 người, THCS 5.206 người, THPT 3.063 người) và 304.240 học sinh (nhà trẻ 17.235 em, mẫu giáo 66.929 em, tiểu học 100.040 em, THCS 74.994 em và THPT 45.042 em). Với cơ sở vật chất trường lớp ngày càng được đầu tư xây dựng hoàn thiện hơn, đáp ứng tốt yêu cầu học tập của các cấp học.

         - Giáo dục đào tạo: Chỉ tiêu tuyển sinh vào các trường đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Hà Tĩnh năm học 2016 - 2017 là 2.540 chỉ tiêu (so với năm học 2015 - 2016 giảm 4,69%), trong đó: Trường Đại học Hà Tĩnh tuyển sinh 1.620 chỉ tiêu, giảm 8,22% (hệ đại học 1.200 chỉ tiêu, hệ cao đẳng 180 chỉ tiêu và hệ trung học chuyên nghiệp 240 chỉ tiêu); các trường cao đẳng tuyển sinh 920 chỉ tiêu, giảm 1,08% (hệ cao đẳng 315 chỉ tiêu và hệ trung học chuyên nghiệp 605 chỉ tiêu). Ngoài nhiệm vụ đào tạo hệ chính quy các trường còn liên kết đào tạo hệ liên thông, hệ vừa học vừa làm, dạy nghề và bồi dưỡng nghiệp vụ như trường Đại học Hà Tĩnh có 1.400 chỉ tiêu, trong đó: Liên kết đào tạo Đại học cho khu kinh tế Vũng Áng là 800 chỉ tiêu; liên thông từ trung cấp lên cao đẳng, đại học, từ cao đẳng lên đại học văn bằng 2 là 300 chỉ tiêu; vừa học, vừa làm là 300 chỉ tiêu. Năm học 2016 - 2017, cũng như các trường Đại học, Cao đẳng, trung học chuyên nghiệp trên toàn quốc, hình thức tuyển sinh chủ yếu của các trường tại Hà Tĩnh xét tuyển thông qua kết quả Kỳ thi Trung học phổ thông quốc gia các khối năm 2016 và thi tuyển một số môn theo quy định riêng của các trường. Hiện nay các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh đang tích cực chuẩn bị bước vào năm học mới.

         7.6. Hoạt động Y tế

   9 tháng đầu năm 2016, ngành Y tế Hà Tĩnh đã triển khai nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh như: Cải tiến công tác đón tiếp người bệnh, giảm quá tải bệnh viện; chú trọng công tác đào tạo chuyên môn; phát triển chuyên môn kỹ thuật; phát triển chữa bệnh bằng y học cổ truyền; đầu tư trang thiết bị; nâng cao y đức... Đồng thời, tăng cường và duy trì giám sát bệnh truyền nhiễm tại tất cả các tuyến nhằm phát hiện sớm trường hợp mắc mới để có biện pháp khống chế kịp thời, không để dịch lớn xảy ra, không có tử vong do dịch bệnh. Công tác tập huấn lồng ghép giám sát dịch cho cán bộ y tế tại cơ sở, đặc biệt là công tác tiêm chủng mở rộng được tăng cường đảm bảo, tỷ lệ tiêm vắc xin phòng bệnh cho trẻ em dưới 1 tuổi đạt chỉ tiêu kế hoạch, đảm bảo an toàn trong tiêm chủng. Nhờ vậy, chất lượng phục vụ từng bước được cải thiện, ngày càng tạo được niềm tin và sự hài lòng của nhân dân.

   - Tình hình dịch bệnh: Từ đầu năm đến nay công tác phòng chống dịch được triển khai một cách đồng bộ. Để chủ động phòng chống các dịch bệnh mùa hè, ngành Y tế đã chỉ đạo các địa phương theo dõi việc giám sát dịch bệnh trên địa bàn toàn tỉnh đặc biệt là các ổ dịch cũ, phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh để xử lý kịp thời; tăng cường công tác tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng cách phát hiện các loại dịch bệnh và các biện pháp dự phòng tại cộng đồng; triển khai công tác đào tạo, đào tạo lại và tập huấn chuyên môn nghiệp vụ công tác phòng chống dịch cho cán bộ tuyến huyện, xã và thôn bản; chuẩn bị đầy đủ thuốc, hóa chất và trang thiết bị cần thiết phục vụ khi có dịch xảy ra. 9 tháng đầu năm 2016, trên địa bàn Hà Tĩnh có 16 trường hợp sốt xuất huyết, 112 trường hợp sốt rét, 73 trường hợp mắc lỵ trực trùng và lỵ a míp, 18 trường hợp mắc tay-chân-miệng và 131 trường hợp mắc bệnh do adeno. Các dịch bệnh trên đã được ngăn chặn kịp thời nên không có trường hợp nào bị tử vong.

   - Công tác phòng chống HIV/AIDS: Tình hình dịch HIV/AIDS, tệ nạn ma túy trên địa bàn tỉnh đang diễn biến phức tạp, vấn đề kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS vẫn còn nặng nề, ảnh hưởng tới cuộc sống, sinh hoạt và công việc của người không may nhiễm HIV/AIDS. Để khống chế được sự lây lan của dịch HIV/AIDS và những hệ lụy do việc sử dụng trái phép chất ma túy, cần có sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị, giảm kỳ thị, phân biệt đối xử, tăng cường sự hỗ trợ của gia đình, xã hội với người nhiễm HIV/AIDS và đề cao trách nhiệm của người nhiễm HIV/AIDS với gia đình, cộng đồng. 9 tháng đầu năm 2016, Hà Tĩnh có 49 trường hợp nhiễm HIV, giảm 34,67% so với cùng kỳ với năm trước, có 43 trường hợp chuyển sang giai đoạn AIDS và có 9 trường hợp chết vì AIDS.

- Công tác vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP):         Bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm là một trong những nhiệm vụ hết sức quan trọng trong sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Vừa qua, nhằm tăng cường công tác bảo đảm VSATTP trong dịp Tết Trung thu, Sở Y tế đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành VSATTP, tiến hành kiểm tra 196 cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm trên địa bàn Hà Tĩnh, phát hiện 35 cơ sở vi phạm, xử phạt hành chính với số tiền 55,8 triệu đồng.  Đoàn cũng đã phát hiện và tiêu hủy 55,5 kg xương, thịt bò đã bốc mùi hôi thối và một số bánh kẹo quá hạn sử dụng trước sự chứng kiến của đông đảo người dân. 9 tháng đầu năm 2016, trên địa bàn Hà Tĩnh xảy ra 04 vụ ngộ độc thực phẩm tập thể (tại huyện Cẩm Xuyên, Lộc Hà, Kỳ Anh và thị xã Kỳ Anh) làm 22 người bị ngộ độc và 01 người chết. Ngoài ra, còn có 2.125 ca ngộ độc thực phẩm đơn lẻ.

         7.7. Hoạt động văn hóa - thể thao

         - Hoạt động văn hóa: Các hoạt động văn hóa, văn nghệ chào mừng các ngày lễ của quê hương, đất nước được tổ chức chu đáo, với nhiều loại hình phong phú, đa dạng, nội dung bổ ích, lành mạnh. Trong thời gian qua ở tất cả các địa phương đã tập trung tuyên truyền cổ động cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XIV và Đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 với nhiều hình thức phong phú và thiết thực. Đặc biệt, chào mừng kỷ niệm 126 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, chào mừng cuộc bầu cử ĐBQH, HĐND các cấp, Trung tâm Văn hóa Điện ảnh tỉnh phối hợp với Tỉnh đoàn Hà Tĩnh tổ chức chương trình nghệ thuật “Cảm xúc tháng 5”, nhằm ca ngợi Đảng quang vinh, Bác Hồ vĩ đại, ca ngợi quê hương, đất nước trên con đường đổi mới, phát triển và không khí rạo rực, hân hoan trước ngày hội của non sông.

         Đồng thời, tham gia Liên hoan Nghệ thuật 5 nước Việt Nam, Lào, Campuchia, Myanmar và Thái Lan 2016 do Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ VH,TT&DL) chủ trì, phối hợp với Sở VH,TT&DL tỉnh Quảng Trị, Cục Hợp tác quốc tế, Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam, Hội Nhạc sĩ Việt Nam tổ chức tại Trung tâm Văn hóa tỉnh Quảng Trị. Đây là hoạt động văn hóa nghệ thuật có ý nghĩa quan trọng trong việc thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết, hữu nghị, hợp tác, cùng phát triển giữa các nước Đông Nam Á và cộng đồng ASEAN; giới thiệu, quảng bá về văn hóa nghệ thuật, đất nước, con người Việt Nam tới các nước láng giềng. Đoàn Hà Tĩnh tham gia 11 tiết mục với chủ đề “Khúc ân tình người Hà Tĩnh” và vinh dự giành được 4 huy chương: 01 Huy chương Vàng cho tiết mục “Múa vị biển” và 3 huy chương Bạc là các tiết mục: “Hát múa mở màn: Quê tôi ngày mới”, “Nam giới long ngân xứ”, “Dân ca: Gái phường vải và trai phường nhủi”.

         - Công tác thanh tra, kiểm tra văn hóa: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã thành lập Đoàn thanh tra, kiểm tra các hoạt động văn hóa, dịch vụ văn hóa, du lịch, các quán karaoke, quán Internet nhằm đảm bảo an ninh trật tự, văn hóa, văn minh. Kết quả kiểm tra đã phát hiện 27 cơ sở vi phạm, thu giữ 02 máy trò chơi điện tử (đánh xèng), 1.500 đồng xu sắt, 50 cuốn sách xuất bản trái phép, 200 đĩa không tem nhãn, nhắc nhở cảnh cáo 16 trường hợp, đình chỉ 01 cơ sở dịch vụ thể thao (bơi lặn) chưa có giấy phép kinh doanh, xử phạt vi phạm hành chính 13 trường hợp với số tiền 21,5 triệu đồng.

         - Hoạt động thể thao: Bên cạnh hoạt động thể thao thành tích cao thì hoạt động thể thao quần chúng ngày càng phát triển mạnh mẽ, với nhiều hình thức phong phú, đa dạng và được nhiều người cùng hưởng ứng. Nhiều giải thi đấu thể thao phong trào như bóng đá, bóng chuyền, cờ tướng, đua thuyền...đã được tổ chức thành công. Sở Giáo dục và Đào tạo cũng đã tổ chức Hội khỏe Phù Đổng toàn tỉnh lần thứ XI, thu hút hơn 2.300 vận động viên đến từ 13 huyện, thị xã, thành phố và các trường THPT trong toàn tỉnh tham gia, tranh tài ở 10 bộ môn thể thao cơ bản với hơn 136 nội dung thi đấu dành cho các vận động viên từ bậc tiểu học đến THPT. Đây là ngày hội thể thao học đường nhằm tạo sân chơi bổ ích, khuyến khích phong trào “Rèn luyện thể thao theo gương Bác Hồ vĩ đại”, không ngừng tăng cường sức khỏe, học tập tốt, lao động tốt, rèn luyện tốt để ngày mai lập thân lập nghiệp và xây dựng bảo vệ Tổ quốc. Ngoài ra, thành phố Hà Tĩnh đã tổ chức giải chạy việt dã hưởng ứng 15 năm Ngày gia đình Việt Nam, với 350 VĐV thuộc các phường, xã, cơ quan, đơn vị trên địa bàn thành phố tham gia. Giải việt dã gia đình được tổ chức nhằm tôn vinh giá trị văn hoá truyền thống của gia đình Việt, động viên phong trào luyện tập thể dục thể thao cộng đồng.

Bên cạnh phong trào thể dục thể thao quần chúng, thể thao thành tích cao cũng đã đạt được những thành tích đáng khích lệ. Kết quả, 9 tháng năm 2016 Hà Tĩnh đạt được 27 HCV, 31 HCB và 32 HCĐ ở các giải.

         7.8. Tình hình an toàn giao thông

   Nhằm hạn chế tai nạn giao thông, Ban An toàn giao thông tỉnh phối hợp với Công an tỉnh, Sở GTVT và các địa phương đã tăng cường tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông, nhất là những vi phạm về tốc độ, nồng độ cồn, đi sai phần đường, làn đường, không đội mũ bảo hiểm đúng quy định, chở quá khách, hàng hóa quá tải trọng quy định, sử dụng phương tiện quá niên hạn, quá thời gian kiểm định. Đồng thời, rà soát, xác định các điểm mất an toàn giao thông nông thôn, nhất là tại các điểm giao cắt giữa đường ngang với đường sắt, các cầu treo, cầu dân sinh, bến đò ngang, tuyến đường vừa thi công vừa khai thác để cảnh báo cho người dân biết, phòng tránh, đồng thời khẩn trương tổ chức duy tu, sửa chữa khắc phục để nhân dân đi lại an toàn; tạm ngừng khai thác công trình, phương tiện không đảm bảo an toàn theo quy định.

         Đặc biệt, trong 3 ngày nghỉ lễ 02/9, lực lượng CSGT toàn tỉnh đã huy động tối đa lực lượng tuần tra, kiểm soát, tập trung xử lý các lỗi vi phạm như: chạy quá tốc độ quy định, chở quá số người, không chấp hành tín hiệu đèn, không đội mũ bảo hiểm khi đi mô tô, xe đạp điện, vi phạm nồng độ cồn khi lái xe, xe máy điện không đăng ký…Theo đó, lực lượng chức năng toàn tỉnh đã lập biên bản 658 trường hợp vi phạm trật tự ATGT (trong đó 155 ô tô tô, 465 mô tô, 38 xe đạp điện và xe máy điện); tạm giữ 3 ô tô, 62 xe mô tô và 15 xe máy điện.

         Theo số liệu tổng hợp nhanh từ phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh, từ ngày 16/12/2015 đến ngày 15/9/2016, trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã xảy ra 146 vụ tai nạn giao thông đường bộ và 03 vụ tai nạn đường sắt làm 121 người chết, 85 người bị thương, ước tính thiệt hại về tài sản là 1,302 tỷ đồng. So với cùng kỳ năm trước tăng 22 vụ tai nạn giao thông đường bộ, tăng 13 người chết và giảm 9 người bị thương. Nguyên nhân chủ yếu là chở quá người quy định, không đội mũ bảo hiểm, không làm chủ tốc độ, uống rượu, bia khi tham gia giao thông và đi sai phần đường.

7.9. Môi trường

         - Tình hình cháy, nổ: 9 tháng đầu năm 2016, trong khu vực dân sự đã xẩy ra 82 vụ cháy làm chết 03 người, bị thương 01 người, ước tính thiệt hại về tài sản là 4,358 tỷ đồng. So với kỳ năm trước tăng 44 vụ. Trong đó: Cháy nhà dân 18 vụ; cháy ki ốt, cửa hàng kinh doanh 08 vụ; cháy ô tô và xe máy 08 vụ; cháy đường dây điện, dây cáp viễn thông 12 vụ; cháy kho chứa rơm 07 vụ; 02 vụ cháy bãi phế liệu; 01 vụ cháy trạm biến áp của bệnh viện đa khoa tỉnh, 01 vụ cháy điều hòa tại Trung tâm thương mại BMC; cháy rừng 16 vụ và 09 vụ cháy khác (cháy tủ điện, ga ra ô tô, chuồng nuôi gia súc ...). Nguyên nhân chủ yếu là do chập điện và bất cẩn trong việc sử dụng lửa của người dân.

         - Công tác bảo vệ môi trường: Thời gian qua, ven biển Hà Tĩnh xẩy ra hiện tượng hải sản chết (vào tháng 4/2016) nên đã gây ô nhiễm về môi trường biển. Các Bộ, ngành cùng tỉnh và doanh nghiệp đã xây dựng Trạm quan trắc tự động kết nối với doanh nghiệp Fomosa trong xử lý chất thải. Đưa ra nhiều giải pháp trong tuyên truyền, hỗ trợ, xây dựng đề án thị trường nhằm giảm thiểu những tác hại đến sự cố. Để góp phần làm sạch môi trường biển do hiện tượng hải sản chết, Tỉnh đoàn Hà Tĩnh đã huy động 2.200 lượt cán bộ, đoàn viên thanh niên tham gia tình nguyện tại chỗ và tình nguyện chi viện tại các xã ven biển để thu gom, xử lý hải sản chết và rác thải trên bờ biển.

         Đồng thời, hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới (5/6), Tuần lễ Biển và hải đảo Việt Nam, tiếp tục chuỗi hoạt động Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2016. Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Hà Tĩnh đã phát động đợt ra quân đồng loạt vệ sinh môi trường trong các cấp bộ Đoàn và đoàn viên thanh niên toàn tỉnh nhằm mục đích nhấn mạnh tầm quan trọng của đại dương đối với cuộc sống, sức khỏe con người, sự cấp bách cần hành động để bảo vệ đại dương.

         Cùng với Tuần lễ quốc gia NS&VSMT năm 2016, thông điệp “Nguồn nước sạch, kinh tế mạnh”, chương trình Ngày Trái đất 2016, Trung tâm NS&VSMT nông thôn xây dựng kế hoạch tổ chức triển khai chiến dịch cao điểm về tuyên truyền, vận động nhân dân tích cực tham gia xây dựng, quản lý, vận hành, bảo dưỡng các công trình cấp nước và VSMT, đảm bảo cấp nước an toàn; tăng cường công tác kiểm tra chất lượng công trình và kiểm soát chất lượng nước. Trung tâm đã phối hợp với các cấp chính quyền địa phương nhằm tuyên truyền sâu rộng đến người dân trong việc bảo vệ môi trường, gìn giữ nguồn nước.

Ngoài ra, Sở tài nguyên môi trường cũng kết hợp với các huyện, thị xã, thành phố, các cơ quan liên ngành tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra công tác bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh. 9 tháng đầu năm 2016, đã kiểm tra phát hiện 23 cơ sở vi phạm và xử lý 15 cơ sở gây ô nhiễm môi trường, chưa xử lý chất thải đúng quy định, với số tiền xử phạt là 214,5 triệu đồng.        

         9. Đề xuất, giải pháp

    Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu, chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh nhà trong năm 2016, chúng ta cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp sau:

         - Các cấp, các ngành và các địa phương cần bám sát và tổ chức thực hiện có hiệu quả Chương trình hành động số 10/CTr-UBND ngày 15/01/2016 của UBND tỉnh về Chương trình triển khai nhiệm vụ kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2016 gắn với thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp. Đánh giá đúng thực trạng và nguyên nhân tồn tại hạn chế của từng ngành, từng lĩnh vực để đưa ra các giải pháp và lộ trình thực hiện một cách cụ thể nhằm thực hiện đạt được các chỉ tiêu kế hoạch đã đặt ra.

         - Tiếp tục thực hiện thu hút đầu tư, phát triển doanh nghiệp và cải thiện môi trường kinh doanh. Thực hiện tốt các cơ chế, chính sách ưu đãi và hổ trợ tín dụng để tiếp tục tháo gỡ khó khăn về nguồn vốn cho các doanh nghiệp và các nhà đầu tư. Huy động tối đa nguồn lực cho đầu tư phát triển; tạo thuận lợi để thúc đẩy giải ngân các nguồn vốn FDI, ODA; chú trong nguồn lực từ doanh nghiệp và xã hội hóa. Ưu tiên nguồn lực đảm bảo thực hiện các chính sách phát triển của tỉnh nhằm đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án, nhất là các công trình trọng điểm. Cùng với các nhà đầu tư tập trung khắc phục sự cố tại Nhà máy nhiệt điện Vũng Áng I và đẩy mạnh sản xuất tại dự án luyện cán thép Fomosa để tạo bước tăng trưởng đột phá của hoạt động công nghiệp trên địa bàn trong thời gian tới.

         - Bên cạnh phát triển công nghiệp và dịch vụ, tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án tái cơ cấu ngành Nông nghiệp Hà Tĩnh theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững gắn với xây dựng nông thôn mới. Tổ chức đánh giá một cách đầy đủ và khách quan về những kết quả đạt được cũng như các tác động của những mô hình, dự án đã được triển khai trên địa bàn trong lĩnh vực nông nghiệp để có cơ sở khắc phục những hạn chế và nhân rộng các mô hình có hiệu quả.

         - UBND tỉnh phải cùng với các cấp, các ngành xác định nguyên nhân dẫn đến hiện tượng hải sản chết bất thường nhằm ổn định tâm lý đối với các hộ sản xuất kinh doanh cũng như khách hàng sử dụng các sản phẩm hải sản và dịch vụ biển. Mặt khác, cần phải quan tâm đến vấn đề quản lý, xử lý ô nhiểm môi trường biển. Đưa ra các giải pháp căn cơ trong việc phát triển nghề biển và các hoạt động sản xuất kinh doanh thương mại, du lịch, thị trường khu vực ven biển, hậu cần nghề biển một cách bền vững. Xử lý nghiêm túc những tập thể và cá nhân gây trực tiếp sự cố một cách minh bạch, khắc phục sự cố nhanh chóng, bền vững.

         - Quan tâm đến công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho người lao động nhằm nâng cao thu nhập cho người dân, trong đó đặc biệt chú trọng đến những vùng dân phải di dời tái định cư để thực hiện các dự án của tỉnh và nhân dân các vùng ven biển bị ảnh hưởng bởi hiện tướng cá biển chết chưa rõ nguyên nhân.

         - Tiếp tục tập trung cải cách hành chính đặc biệt là thủ tục hành chính, bộ máy cán bộ, công chức; siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính trong đội ngũ cán bộ, công chức và lực lượng vũ trang.

         - Bên cạnh phát triển kinh tế - xã hội phải thường xuyên quan tâm chỉ đạo thực hiện tốt nhiệm vụ quốc phòng - an ninh, bảo đảm trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.

         Tóm lại, tình hình kinh tế - xã hội 9 tháng đầu năm 2016 diễn ra trong điều kiện vẫn còn nhiều khó khăn, kinh tế tăng trưởng giảm so với cùng kỳ. Để thực hiện nhiệm vụ kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2016 cần phải có sự chỉ đạo sát sao hơn nữa của các cấp ủy chính quyền và sự quyết tâm vào cuộc của cả hệ thống chính trị xã hội trong những tháng cuối năm./.